Bác sĩ kiểm duyệt chuyên môn: Bác sĩ CKI Đỗ Thị Liên – Chuyên khoa Phụ – Sản cấp I tại Phòng khám Đa khoa 52 Nguyễn Trãi

Ống dẫn trứng (vòi trứng) là chiếc cầu nối sinh mệnh dài khoảng 10–12 cm, nối liền giữa buồng trứng và tử cung. Đây không chỉ là nơi tinh trùng gặp trứng để thụ tinh, mà còn là con đường dẫn dắt phôi thai đã thụ tinh trở về tử cung làm tổ. Khi ống dẫn trứng bị tắc nghẽn hoặc tổn thương, con đường này bị chặn đứng, trực tiếp ảnh hưởng đến khả năng làm mẹ của người phụ nữ.

Theo các số liệu lâm sàng, các bất thường tại vòi trứng chiếm khoảng 20% (1/5) các trường hợp hiếm muộn ở nữ giới. Việc nhận biết sớm nguyên nhân, triệu chứng và giải pháp điều trị có ý nghĩa quyết định trong việc bảo vệ thiên chức làm mẹ.

Danh mục bài viết

Nguyên nhân nào khiến ống dẫn trứng bị tắc nghẽn?

Ống dẫn trứng có kích thước rất nhỏ và cấu trúc mô mềm nhạy cảm. Hiện tượng tắc nghẽn thường xuất phát từ các tổn thương thực thể hoặc hệ quả của các đợt viêm nhiễm, bao gồm:

Viêm vùng chậu (PID): Đây là nguyên nhân phổ biến nhất. Các bệnh lây truyền qua đường tình dục (STDs) như Chlamydia hay lậu nếu không được điều trị dứt điểm sẽ ngược dòng gây nhiễm trùng sâu, để lại sẹo xơ và làm dính vòi trứng.
Ứ dịch vòi trứng (Hydrosalpinx): Tình trạng nhiễm trùng khiến dịch mủ tích tụ, đầu xa của vòi trứng bị bít lại và phình to ra như hình xúc xích. Dịch độc này không chỉ gây tắc mà còn có thể chảy ngược vào tử cung, làm hỏng phôi thai.
Lạc nội mạc tử cung: Các tế bào nội mạc tử cung phát triển đi lạc ra ngoài, bám vào ống dẫn trứng. Chu kỳ chảy máu của các tế bào này tạo ra các ổ viêm và mô sẹo bít kín lòng ống.
Tiền sử phẫu thuật vùng bụng/chậu: Các ca phẫu thuật viêm ruột thừa vỡ, u xơ tử cung hoặc phẫu thuật điều trị thai ngoài tử cung trước đó có nguy cơ tạo ra các dải dính (adhesions) co kéo và làm gập góc vòi trứng.

Triệu chứng tắc ống dẫn trứng: Lặng lẽ nhưng nguy hiểm

Đa số phụ nữ bị tắc vòi trứng không có triệu chứng rõ ràng cho đến khi họ nhận ra mình gặp khó khăn trong việc thụ thai (cố gắng mang thai tự nhiên trên 1 năm nhưng chưa có kết quả). Tuy nhiên, ở một số thể bệnh cụ thể như ứ dịch vòi trứng hoặc lạc nội mạc tử cung, cơ thể có thể phát ra một vài tín hiệu cảnh báo:

Đau âm ỉ vùng chậu hoặc bụng dưới: Cơn đau có thể xuất hiện thường xuyên hoặc tăng lên vào kỳ kinh nguyệt.
Khí hư bất thường: Ra nhiều khí hư màu sắc lạ (ngả vàng, xanh) kèm theo mùi hôi (hệ quả của viêm nhiễm vùng chậu mạn tính).
Rối loạn kinh nguyệt: Chu kỳ kinh quá ngắn, quá dài hoặc lượng máu kinh thay đổi thất thường do chức năng buồng trứng bị ảnh hưởng gián tiếp.

Các phương pháp chẩn đoán y khoa hiện đại

Do ống dẫn trứng không thể quan sát được qua các kỹ thuật siêu âm thông thường (trừ khi bị ứ dịch quá lớn), các bác sĩ chuyên khoa phụ sản tại Phòng khám Đa khoa 52 Nguyễn Trãi sẽ chỉ định các thăm dò chuyên sâu sau:

Chụp tử cung vòi trứng (HSG): Bác sĩ bơm một lượng chất cản quang lành tính qua cổ tử cung vào tử cung, sau đó tiến hành chụp X-quang. Nếu vòi trứng thông suốt, thuốc sẽ chảy qua ống và thoát ra ổ bụng. Nếu thuốc dừng lại, vị trí tắc nghẽn sẽ hiển thị rõ nét.
Siêu âm bơm dịch cản quang (HyCoSy): Tương tự như HSG nhưng sử dụng sóng siêu âm kết hợp bọt cản quang chuyên dụng, giúp giảm thiểu tiếp xúc với tia X.
Phẫu thuật nội soi chẩn đoán: Được xem là “tiêu chuẩn vàng”. Bác sĩ đưa một camera siêu nhỏ qua một vết rạch rất nhỏ ở rốn để quan sát trực tiếp hình thái bên ngoài và bơm xanh-methylen để kiểm tra độ thông của vòi trứng.

Giải pháp điều trị tắc ống dẫn trứng hiện nay

Tùy thuộc vào mức độ tổn thương, vị trí tắc (tắc đoạn gần tử cung hay đoạn xa loa vòi) và độ tuổi của người bệnh, các phác đồ điều trị sẽ được cá nhân hóa:

Điều trị ngoại khoa (Phẫu thuật)

Phẫu thuật nội soi thông vòi trứng: Áp dụng khi vòi trứng bị dính nhẹ hoặc có dải xơ mỏng bao quanh bên ngoài. Bác sĩ sẽ tiến hành gỡ dính, tái tạo lại loa vòi để khôi phục khả năng đón trứng.
Nội soi tái thông ống dẫn trứng (Tubal Cannulation): Đối với các trường hợp tắc ở đoạn gần tử cung (do nút nhầy hoặc sẹo nhỏ), bác sĩ sẽ luồn một ống thông cực nhỏ qua đường âm đạo vào tử cung để nong rộng vị trí tắc dưới hướng dẫn của màn hình tăng sáng.
Phẫu thuật cắt vòi trứng (Salpingectomy): Khi vòi trứng bị tổn thương quá nặng, ứ dịch nghiêm trọng mất hoàn toàn chức năng, bác sĩ buộc phải chỉ định cắt bỏ vòi trứng bị hỏng để ngăn dịch độc tràn vào tử cung, bảo vệ vòi trứng còn lại hoặc chuẩn bị cho quá trình làm thụ tinh ống nghiệm.

Hỗ trợ sinh sản (IVF)

Nếu cả hai bên ống dẫn trứng đều tổn thương nặng không thể sửa chữa, hoặc phẫu thuật tái thông thất bại, Thụ tinh trong ống nghiệm (IVF) là giải pháp tối ưu nhất. Lúc này, vòi trứng sẽ được “bỏ qua”: Trứng và tinh trùng được kết hợp trong phòng thí nghiệm để tạo thành phôi, sau đó phôi được chuyển trực tiếp vào buồng tử cung để làm tổ.

Câu hỏi thường gặp (FAQ)

Câu 1: Tắc một bên ống dẫn trứng thì có mang thai tự nhiên được không?

Trả lời: Hoàn toàn có thể. Nếu một bên vòi trứng và buồng trứng còn lại hoạt động bình thường, người phụ nữ vẫn có khoảng 50% cơ hội mang thai tự nhiên. Tuy nhiên, tốc độ thụ thai có thể chậm hơn bình thường.

Câu 2: Chi phí thông tắc vòi trứng có đắt không?

Trả lời: Chi phí phụ thuộc vào phương pháp thực hiện (nong ống thông thông thường hay phẫu thuật nội soi gỡ dính phức tạp). Để có bảng giá chi tiết và các chương trình ưu đãi hỗ trợ, người bệnh nên đến trực tiếp cơ sở y tế để bác sĩ đánh giá mức độ tổn thương.

Câu 3: Làm thế nào để phòng ngừa tắc ống dẫn trứng?

Trả lời: Hãy duy trì thói quen quan hệ tình dục an toàn (sử dụng bao cao su) để tránh mắc các bệnh lây truyền qua đường tình dục. Thăm khám phụ khoa định kỳ 6 tháng/lần và điều trị triệt để ngay khi có dấu hiệu viêm âm đạo, viêm lộ tuyến cổ tử cung.

Thông tin liên hệ và Đặt lịch khám

Nếu bạn đang gặp khó khăn trong hành trình tìm kiếm con yêu hoặc có các dấu hiệu nghi ngờ viêm nhiễm phụ chậu, hãy liên hệ ngay với chúng tôi để được tư vấn từ đội ngũ chuyên gia phụ sản giàu kinh nghiệm.

Địa chỉ phòng khám: 52 Nguyễn Trãi, Thanh Xuân, Hà Nội.
Hotline hỗ trợ trực tuyến 24/7: 0888.069.990
Zalo: https://zalo.me/0888069990
Messenger: m.me/phongkhamnguyentrai.vn
Website chính thức: https://phongkhamnguyentrai.vn/
Thời gian hoạt động: Đón tiếp bệnh nhân từ 8h00 đến 20h00 (tất cả các ngày trong tuần, kể cả ngày lễ, Tết).

Nguồn tài liệu tham khảo

Tắc ống dẫn trứng: Nguyên nhân, triệu chứng và cách điều trị