Hội chứng buồng trứng đa nang (PCOS) là một trong những rối loạn nội tiết tố phổ biến nhất ở phụ nữ trong độ tuổi sinh sản. Không chỉ gây ảnh hưởng trực tiếp đến chu kỳ kinh nguyệt và khả năng làm mẹ, hội chứng này còn tiềm ẩn nhiều hệ lụy lâu dài đối với sức khỏe chuyển hóa của cơ thể. Nhận biết sớm các dấu hiệu và can thiệp đúng cách là chìa khóa vàng giúp kiểm soát tốt diện bệnh này.
Bài viết được tư vấn chuyên môn bởi Bác sĩ CKI Nguyễn Thị Lan Hương – Chuyên gia Sản phụ khoa tại Phòng khám Đa khoa 52 Nguyễn Trãi.
Buồng trứng đa nang là gì?
Hội chứng buồng trứng đa nang (Polycystic Ovary Syndrome – PCOS) xảy ra khi cơ thể phụ nữ có sự mất cân bằng về nồng độ hormone. Ở trạng thái bình thường, buồng trứng sản xuất một lượng nhỏ hormone nam (androgen). Tuy nhiên, đối với người mắc PCOS, buồng trứng tiết ra lượng androgen nhiều hơn mức kiểm soát, làm gián đoạn quá trình phát triển tự nhiên của nang noãn.
Thay vì chín và rụng theo chu kỳ, nhiều nang nhỏ (từ 2 – 9mm) hình thành đồng loạt nhưng không thể lớn lên, tạo thành hình ảnh “chuỗi ngọc” đặc trưng trên kết quả siêu âm. Do trứng không rụng, cơ thể thiếu hụt hormone progesterone, dẫn đến sự bất thường về kinh nguyệt.
Các dấu hiệu nhận biết hội chứng buồng trứng đa nang
Các triệu chứng của PCOS có thể bắt đầu xuất hiện ngay từ kỳ kinh đầu tiên ở tuổi dậy thì hoặc phát triển âm thầm theo thời gian. Theo số liệu lâm sàng từ tài liệu tổng quan về hội chứng buồng trứng đa nang của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), ba dấu hiệu cốt lõi nhất để xác định diện bệnh này bao gồm:
-
Chu kỳ kinh nguyệt bất thường: Đây là biểu hiện phổ biến nhất. Chị em có thể gặp tình trạng thưa kinh (chu kỳ kéo dài trên 35 ngày hoặc chỉ có dưới 8 chu kỳ/năm), vô kinh (mất kinh liên tục từ 3 – 6 tháng) hoặc rong kinh với lượng máu thất thường.
-
Cường androgen (Dấu hiệu nam hóa): Sự gia tăng nồng độ hormone nam khiến cơ thể xuất hiện các đặc điểm như: rậm lông (mọc nhiều ở mặt, ngực, bụng), mụn trứng cá nghiêm trọng kéo dài (đặc biệt ở vùng hàm và cổ), rụng tóc nhiều theo kiểu hói đầu ở nam giới.
-
Hình ảnh buồng trứng đa nang trên siêu âm: Xuất hiện từ 12 nang trở lên ở một hoặc cả hai bên buồng trứng, hoặc thể tích buồng trứng tăng kích thước đáng kể.
Bên cạnh đó, phần lớn phụ nữ mắc hội chứng này thường gặp tình trạng tăng cân mất kiểm soát, tích tụ mỡ thừa ở vùng bụng và xuất hiện các mảng da sẫm màu (gai đen) ở vùng nếp gấp như nách, gáy, cổ.
Hội chứng buồng trứng đa nang nguy hiểm như thế nào?
Buồng trứng đa nang không chỉ đơn thuần là vấn đề tại cơ quan sinh sản, mà nó là một hội chứng tác động toàn thân với các nguy cơ dài hạn:
-
Khó thụ thai và vô sinh hiếm muộn: Do tình trạng rối loạn phóng noãn (trứng không rụng đều đặn hoặc không rụng), cơ hội gặp gỡ giữa trứng và tinh trùng bị giảm sút nghiêm trọng. PCOS là nguyên nhân hàng đầu dẫn đến vô sinh do không rụng trứng ở nữ giới.
-
Hội chứng chuyển hóa và bệnh tim mạch: Theo nghiên cứu điều trị được ghi nhận trong hướng dẫn kiểm soát biến chứng PCOS của Mayo Clinic, tình trạng kháng insulin (cơ thể không sử dụng insulin hiệu quả) ở bệnh nhân đa nang làm tăng đáng kể nguy cơ mắc bệnh tiểu đường tuýp 2, cao huyết áp và mỡ máu cao.
-
Nguy cơ ung thư nội mạc tử cung: Việc không có kinh nguyệt đều đặn khiến lớp niêm mạc tử cung không được bong ra định kỳ, tích tụ độ dày trong nhiều tháng, làm tăng nguy cơ tăng sản và tiến triển thành ung thư nội mạc tử cung.
Giải pháp điều trị buồng trứng đa nang hiệu quả hiện nay
Hiện nay, y học chưa có phương pháp điều trị dứt điểm hoàn toàn PCOS, nhưng các bác sĩ chuyên khoa tại Phòng khám Đa khoa 52 Nguyễn Trãi hoàn toàn có thể giúp bạn kiểm soát triệu chứng, ngăn ngừa biến chứng và hỗ trợ sinh sản thành công nhờ phác đồ cá nhân hóa:
Thay đổi lối sống lành mạnh (Ưu tiên hàng đầu)
Giảm từ 5 – 10% trọng lượng cơ thể đối với người thừa cân đã được chứng minh có thể giúp khôi phục chu kỳ kinh nguyệt và cải thiện nồng độ hormone rõ rệt. Chị em nên áp dụng chế độ ăn giảm tinh bột tinh chế, hạn chế đường đường, tăng cường chất xơ và duy trì tập thể dục tối thiểu 30 phút mỗi ngày.
Điều trị nội khoa (Dùng thuốc)
-
Để điều hòa kinh nguyệt: Bác sĩ có thể chỉ định dùng thuốc tránh thai phối hợp hoặc progesterone định kỳ để bảo vệ niêm mạc tử cung.
-
Để cải thiện tình trạng kháng insulin: Sử dụng các nhóm thuốc hỗ trợ chuyển hóa giúp cơ thể ổn định lượng đường và điều hòa rụng trứng.
-
Để giảm triệu chứng rậm lông, mụn trứng cá: Các nhóm thuốc kháng androgen hỗ trợ cải thiện thẩm mỹ làn da và vóc dáng.
Hỗ trợ sinh sản cho phụ nữ muốn sinh con
Nếu chị em đang có kế hoạch mang thai, các bác sĩ sẽ áp dụng phương pháp sử dụng thuốc kích thích rụng trứng (đường uống hoặc đường tiêm) kết hợp theo dõi nang noãn qua siêu âm để chọn thời điểm thụ thai tự nhiên tốt nhất, hoặc can thiệp bằng phương pháp bơm tinh trùng vào buồng tử cung (IUI).
Câu hỏi thường gặp (FAQ)
Bị buồng trứng đa nang có thể mang thai tự nhiên được không? Hoàn toàn có thể. Mặc dù gặp khó khăn hơn do chu kỳ rụng trứng không đều, nhiều phụ nữ mắc PCOS vẫn mang thai tự nhiên khi áp dụng chế độ dinh dưỡng, cân nặng hợp lý hoặc có sự can thiệp, canh trứng từ bác sĩ chuyên khoa.
Gầy có bị buồng trứng đa nang không? Có. Mặc dù đa số người bệnh PCOS có xu hướng thừa cân, nhưng có khoảng 20 – 30% phụ nữ mắc PCOS thuộc nhóm “thể gầy” (Lean PCOS). Nhóm này vẫn gặp tình trạng kháng insulin và cường hormone nam tương tự như thể điển hình.
Siêu âm thấy buồng trứng có nhiều nang nhỏ thì có chắc chắn bị PCOS không? Không hoàn toàn. Hình ảnh đa nang trên siêu âm chỉ là một trong các tiêu chuẩn chẩn đoán. Để kết luận bạn có mắc hội chứng PCOS hay không, bác sĩ cần kết hợp thêm các yếu tố về lâm sàng (kinh nguyệt, triệu chứng rậm lông, mụn) và các chỉ số xét nghiệm nội tiết tố trong máu.
Thông tin liên hệ cố định: Để được khám tầm soát, thực hiện siêu âm và xét nghiệm nội tiết chính xác, chị em có thể đặt lịch hẹn hoặc tới trực tiếp:
-
Địa chỉ phòng khám: 52 Nguyễn Trãi, Thanh Xuân, Hà Nội.
-
Hotline hỗ trợ trực tuyến 24/7: 0888.069.990
-
Messenger: m.me/phongkhamnguyentrai.vn
-
Website chính thức: https://phongkhamnguyentrai.vn/
-
Thời gian hoạt động: Đón tiếp bệnh nhân từ 8h00 đến 20h00 (tất cả các ngày trong tuần, kể cả ngày lễ, Tết).
Người thẩm định chuyên môn: Bác sĩ CKI Nguyễn Thị Lan Hương (Chuyên khoa Phụ – Sản tại Phòng khám Đa khoa 52 Nguyễn Trãi).Link thông tin bác sĩ: https://phongkhamnguyentrai.vn/bac-si-nguyen-thi-lan-huong.html
Nguồn tham khảo uy tín:
-
World Health Organization (WHO) – Polycystic ovary syndrome: Overview, symptoms and prevention
-
Mayo Clinic – Polycystic ovary syndrome (PCOS): Symptoms and causes
