Bài viết được tham vấn y khoa bởi BS phụ sản Đỗ Thị Liên – chuyên khoa Sản phụ khoa, Phòng khám Đa khoa 52 Nguyễn Trãi.
Bài viết thuộc chuỗi nội dung U nang buồng trứng là gì? Nguyên nhân, dấu hiệu, cách điều trị. Nếu đang cân nhắc phẫu thuật, bạn có thể xem thêm bài Mổ u nang buồng trứng: khi nào cần, quy trình, chi phí, sau mổ.
Rất nhiều chị em khi phát hiện mình có u nang buồng trứng lập tức lo lắng: liệu tình trạng này có cản trở việc mang thai, có nguy hiểm cho thai nhi nếu đã lỡ có bầu, và sau khi mổ thì bao lâu mới nên thử lại. Bài viết dưới đây sẽ giải đáp lần lượt từng thắc mắc dựa trên góc nhìn y khoa.
U nang buồng trứng có ảnh hưởng đến khả năng mang thai không?
Câu trả lời chung là: phần lớn các trường hợp u nang buồng trứng không ảnh hưởng đến khả năng mang thai, nhưng mức độ ảnh hưởng thực sự phụ thuộc vào loại u nang.
Ảnh minh hoạ: U nang buồng trứng có ảnh hưởng đến khả năng mang thai không?
- U nang cơ năng (nang bọc noãn, nang hoàng thể): Đây là loại thường gặp nhất, hình thành từ chính chu kỳ rụng trứng tự nhiên và thường tự thoái triển sau vài chu kỳ. Loại này về cơ bản không cản trở khả năng thụ thai.
- U nang thực thể (u nang bì, nang nước, nang nhầy): Nếu kích thước không quá lớn và không ảnh hưởng đến cấu trúc buồng trứng, nhóm này thường cũng ít ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng có thai, miễn là bên buồng trứng còn lại (hoặc phần mô buồng trứng lành xung quanh) vẫn hoạt động bình thường.
- U nang lạc nội mạc buồng trứng (endometrioma): Đây là nhóm cần lưu ý nhiều hơn, vì bản thân bệnh lạc nội mạc tử cung có thể ảnh hưởng đến chất lượng trứng, môi trường trong ổ bụng và đôi khi cả dự trữ buồng trứng nếu khối u nang lớn hoặc đã từng phẫu thuật bóc tách nhiều lần.
- U nang ở cả hai bên buồng trứng cùng lúc: Trường hợp này cần được bác sĩ đánh giá kỹ hơn vì ảnh hưởng đến khả năng rụng trứng có thể rõ rệt hơn so với u nang một bên.
Nhìn chung, việc “có thai được không” khi đang có u nang buồng trứng phụ thuộc vào loại u nang, kích thước và tình trạng buồng trứng còn lại – không thể trả lời chung chung cho mọi trường hợp mà cần thăm khám, siêu âm cụ thể.
Mang thai khi đang có u nang – Nguy hiểm như thế nào?
Trên thực tế, phát hiện u nang buồng trứng trong lúc mang thai là tình huống khá phổ biến, đặc biệt ở tam cá nguyệt đầu tiên. Nguyên nhân thường gặp nhất là nang hoàng thể thai kỳ – khối nang hình thành từ hoàng thể có vai trò duy trì nội tiết tố nuôi dưỡng thai trong giai đoạn đầu, và theo y văn, phần lớn loại nang này tự thoái triển trong khoảng tuần thứ 12–16 của thai kỳ, khi nhau thai đã đảm nhận vai trò sản xuất nội tiết tố thay cho hoàng thể.
Ảnh minh hoạ: Mang thai khi đang có u nang – Nguy hiểm như thế nào?
Tuy nhiên, mang thai khi có u nang buồng trứng vẫn tiềm ẩn một số nguy cơ cần lưu ý:
- Nguy cơ xoắn nang tăng lên trong thai kỳ: Đây là điểm quan trọng cần biết – các thay đổi nội tiết tố khi mang thai làm dây chằng nâng đỡ buồng trứng trở nên lỏng lẻo hơn, kết hợp với sự thay đổi vị trí giải phẫu do tử cung lớn dần, khiến nguy cơ xoắn phần phụ tăng cao hơn so với người không mang thai. Xoắn nang khi mang thai là một cấp cứu sản phụ khoa cần xử trí kịp thời để bảo tồn buồng trứng.
- Nguy cơ vỡ nang gây chảy máu: Tương tự như người không mang thai, nhưng cần thận trọng hơn vì liên quan trực tiếp đến sức khỏe cả mẹ và thai.
- Nguy cơ cản trở đường ra khi chuyển dạ: Với các khối u nang kích thước lớn nằm ở vị trí thấp trong vùng chậu, có thể gây cản trở quá trình sinh thường, khiến bác sĩ phải cân nhắc phương án sinh mổ.
- Phần lớn không ảnh hưởng trực tiếp đến thai nhi: Với các u nang lành tính, kích thước không quá lớn, thai nhi vẫn phát triển bình thường; mối lo ngại chủ yếu đến từ các biến chứng cơ học (xoắn, vỡ, cản trở sinh) hơn là ảnh hưởng trực tiếp lên sự phát triển của thai.
Dấu hiệu cần đi khám ngay khi đang mang thai mà nghi ngờ biến chứng u nang: đau bụng dưới đột ngột dữ dội, đau quặn từng cơn kèm buồn nôn, chóng mặt – đây có thể là dấu hiệu xoắn hoặc vỡ nang cần được xử trí cấp cứu ngay, không nên chần chừ theo dõi tại nhà.
Điều trị u nang buồng trứng khi đang mang thai
Hướng xử trí u nang buồng trứng trong thai kỳ có nhiều điểm khác biệt so với người không mang thai, do phải cân nhắc thêm yếu tố an toàn cho thai nhi:
Ảnh minh hoạ: Điều trị u nang buồng trứng khi đang mang thai
- Theo dõi bằng siêu âm định kỳ (expectant management): Đây là hướng xử trí ưu tiên với phần lớn trường hợp, đặc biệt là u nang kích thước nhỏ, hình thái đơn giản. Bác sĩ sẽ hẹn siêu âm nhắc lại theo từng giai đoạn thai kỳ để theo dõi diễn tiến của khối u nang.
- Chưa vội can thiệp trong 3 tháng đầu: Vì phần lớn nang hoàng thể thai kỳ có xu hướng tự thoái triển trước tuần 16, nên nếu chưa có dấu hiệu bất thường, bác sĩ thường ưu tiên chờ theo dõi thêm trước khi quyết định can thiệp.
- Cân nhắc phẫu thuật nếu cần thiết: Trong trường hợp u nang kích thước lớn (thường trên 8–10cm), có đặc điểm hình ảnh nghi ngờ bất thường, hoặc đã xảy ra biến chứng (xoắn, vỡ), bác sĩ có thể chỉ định phẫu thuật ngay cả khi đang mang thai. Theo y văn sản khoa, nếu cần phẫu thuật, thời điểm được xem là an toàn hơn cả là đầu tam cá nguyệt thứ hai (khoảng tuần 14–23), do nguy cơ sảy thai liên quan đến can thiệp phẫu thuật ở giai đoạn này thấp hơn so với 3 tháng đầu.
- Phẫu thuật cấp cứu khi có biến chứng: Với các trường hợp xoắn nang hoặc vỡ nang gây chảy máu, việc phẫu thuật cần được thực hiện không trì hoãn bất kể giai đoạn thai kỳ nào, vì sự an toàn của mẹ luôn là ưu tiên hàng đầu và ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng duy trì thai kỳ.
Việc quyết định theo dõi hay can thiệp trong thai kỳ cần có sự phối hợp đánh giá kỹ lưỡng giữa bác sĩ sản khoa, không nên tự ý trì hoãn thăm khám vì lo ngại ảnh hưởng đến thai nhi.
Sau mổ bao lâu mới có thai được?
Với các trường hợp đã phẫu thuật bóc tách u nang, bảo tồn buồng trứng (không mang thai lúc mổ), thời gian khuyến cáo trước khi có kế hoạch mang thai lại thường như sau:
Ảnh minh hoạ: Sau mổ u nang buồng trứng bao lâu mới có thai được?
- Nên chờ ít nhất qua vài chu kỳ kinh nguyệt đầu tiên sau mổ để vết mổ và buồng trứng hồi phục hoàn toàn, chu kỳ nội tiết ổn định trở lại.
- Với mổ nội soi đơn thuần, không biến chứng, thời gian chờ thường ngắn hơn so với mổ hở hoặc các trường hợp có biến chứng trong lúc mổ.
- Nếu phẫu thuật liên quan đến cắt bỏ một phần buồng trứng (do u nang lớn hoặc u nang lạc nội mạc tái phát nhiều lần), bác sĩ có thể tư vấn thêm về đánh giá dự trữ buồng trứng trước khi có kế hoạch mang thai, đặc biệt với người đã lớn tuổi hoặc có tiền sử phẫu thuật buồng trứng nhiều lần.
Thời điểm cụ thể nên có thai trở lại cần được bác sĩ phẫu thuật tư vấn trực tiếp dựa trên loại phẫu thuật, mức độ hồi phục thực tế và tình trạng sức khỏe sinh sản của từng người, không có một mốc thời gian cố định áp dụng chung cho tất cả.
U nang buồng trứng có gây vô sinh không?
Đây là câu hỏi khiến nhiều chị em lo lắng nhất, nhưng câu trả lời cần được nhìn nhận đúng mức:
Ảnh minh hoạ: U nang buồng trứng có gây vô sinh không?
- Phần lớn u nang buồng trứng, đặc biệt là u nang cơ năng, không gây vô sinh. Đây là loại phổ biến nhất và thường tự khỏi mà không để lại ảnh hưởng lâu dài đến khả năng sinh sản.
- U nang lạc nội mạc buồng trứng là nhóm có liên quan rõ ràng hơn đến vấn đề hiếm muộn, do cơ chế bệnh lạc nội mạc tử cung ảnh hưởng đến chất lượng trứng, môi trường vòi trứng – buồng trứng, và có thể làm giảm dự trữ buồng trứng nếu phải phẫu thuật bóc tách nhiều lần.
- U nang ở cả hai bên buồng trứng hoặc u nang tái phát nhiều lần cần phẫu thuật lặp lại cũng là yếu tố cần theo dõi sát hơn về ảnh hưởng đến khả năng sinh sản lâu dài.
- Quan trọng nhất: vô sinh là một chẩn đoán cần dựa trên nhiều yếu tố tổng hợp (dự trữ buồng trứng, chất lượng tinh trùng của bạn đời, tình trạng vòi trứng, tử cung…), không thể chỉ dựa vào việc “có u nang buồng trứng” để kết luận vô sinh.
Nếu bạn đang có kế hoạch mang thai và được chẩn đoán có u nang buồng trứng, đặc biệt là u nang lạc nội mạc, nên trao đổi trực tiếp với bác sĩ chuyên khoa để được đánh giá tổng thể sức khỏe sinh sản và có hướng theo dõi phù hợp, thay vì tự lo lắng dựa trên thông tin chưa được kiểm chứng.
Xem thêm: Bệnh buồng trứng: Dấu hiệu, nguyên nhân cách điều trị
Tư vấn phụ khoa thai kỳ
Việc theo dõi u nang buồng trứng trong giai đoạn chuẩn bị mang thai hoặc trong suốt thai kỳ cần có sự đồng hành của bác sĩ chuyên khoa Sản phụ khoa, giúp cân bằng giữa việc theo dõi an toàn cho thai nhi và xử trí kịp thời nếu có biến chứng. Phòng khám Đa khoa 52 Nguyễn Trãi hiện đang triển khai dịch vụ khám phụ khoa, siêu âm thai và tư vấn sức khỏe sinh sản, hỗ trợ chị em an tâm theo dõi trong suốt hành trình mang thai.
Câu hỏi thường gặp (FAQ)
Đang mang thai mà phát hiện u nang buồng trứng có cần lo lắng không? Không cần quá lo lắng nếu u nang kích thước nhỏ, hình thái đơn giản trên siêu âm – đây là tình huống khá phổ biến trong tam cá nguyệt đầu và phần lớn tự thoái triển. Tuy nhiên vẫn cần theo dõi định kỳ theo lịch hẹn của bác sĩ.
U nang buồng trứng có ảnh hưởng đến sự phát triển của thai nhi không? Với u nang lành tính, kích thước không quá lớn, thai nhi thường phát triển bình thường. Nguy cơ chủ yếu đến từ các biến chứng cơ học như xoắn, vỡ nang chứ không phải ảnh hưởng trực tiếp lên thai.
Có cần mổ u nang buồng trứng ngay khi phát hiện lúc mang thai không? Không nhất thiết. Phần lớn trường hợp được theo dõi bằng siêu âm định kỳ trước, chỉ can thiệp phẫu thuật khi kích thước lớn, có dấu hiệu bất thường hoặc xảy ra biến chứng.
U nang buồng trứng một bên có ảnh hưởng đến khả năng có thai không? Thường ít ảnh hưởng nếu bên buồng trứng còn lại hoạt động bình thường, vì cơ thể chỉ cần một bên buồng trứng phóng noãn đều đặn vẫn có thể mang thai tự nhiên.
- 📍 Địa chỉ: 52 Nguyễn Trãi, Thanh Xuân, Hà Nội
- ☎️ Hotline hỗ trợ trực tuyến 24/7: 0888.069.990
- 💬 Zalo: https://zalo.me/0888069990
- 📩 Messenger: m.me/phongkhamnguyentrai.vn
- 🌐 Website chính thức: https://phongkhamnguyentrai.vn/
- 🕒 Thời gian hoạt động: 8h00 – 20h00 tất cả các ngày trong tuần, kể cả ngày lễ, Tết.
Nguồn tham khảo Bài viết có tham khảo thông tin chuyên môn từ Medscape về hướng xử trí u nang buồng trứng trong thai kỳ và Cleveland Clinic về nguy cơ xoắn buồng trứng tăng cao trong thai kỳ.
