Lạc nội mạc tử cung là gì? Dấu hiệu và cách điều trị

Bác sĩ kiểm duyệt y khoa: Thạc sĩ, Bác sĩ CKII Nguyễn Bá Dương – Cố vấn chuyên môn Sản phụ khoa tại Phòng khám Đa khoa 52 Nguyễn Trãi.

Lạc nội mạc tử cung (Endometriosis) là một bệnh lý phụ khoa mạn tính lành tính nhưng gây ra rất nhiều phiền toái cho sức khỏe, tâm lý và khả năng sinh sản của phái đẹp. Hiểu đúng về bản chất, triệu chứng và giải pháp can thiệp sớm chính là chìa khóa giúp nữ giới chủ động bảo vệ thiên chức làm mẹ.

Lạc nội mạc tử cung là gì?

Nội mạc tử cung là lớp mô bao phủ toàn bộ bề mặt phía trong của buồng tử cung. Hàng tháng, dưới tác động của hormone sinh dục nữ, lớp mô này sẽ dày lên để chuẩn bị cho trứng thụ tinh đến làm tổ. Nếu quá trình thụ thai không diễn ra, lớp nội mạc này sẽ bong tróc, thoát ra ngoài cùng với máu và tạo thành chu kỳ kinh nguyệt.

Lạc nội mạc tử cung xảy ra khi các tế bào tương tự như lớp nội mạc này không nằm yên trong buồng tử cung mà “di cư” và phát triển ở những vị trí khác bên ngoài tử cung. Các vị trí “lạc chỗ” phổ biến bao gồm: buồng trứng, ống dẫn trứng (vòi trứng), các dây chằng nâng đỡ tử cung, bề mặt ngoài của tử cung, hoặc thậm chí ở các cơ quan lân cận như bàng quang, trực tràng và ruột.

Mặc dù nằm sai vị trí, những tế bào này vẫn chịu ảnh hưởng của chu kỳ hormone hằng tháng. Chúng cũng dày lên, phá vỡ cấu trúc và chảy máu. Tuy nhiên, vì không có đường thoát ra ngoài cơ thể như máu kinh bình thường, chúng bị mắc kẹt lại, gây ra hiện tượng viêm nhiễm, sưng tấy, hình thành sẹo bong tróc và các dải mô dính, liên kết các cơ quan nội tạng lại với nhau.

Triệu chứng nhận biết bệnh lạc nội mạc tử cung

Mức độ nghiêm trọng của những cơn đau thường không phản ánh chính xác giai đoạn bệnh. Nhiều phụ nữ bị tổn thương lan rộng nhưng chỉ đau nhẹ, trong khi số khác có tổn thương nhỏ nhưng phải chịu đựng những cơn đau dữ dội.

Bạn cần lưu ý đặc biệt nếu cơ thể xuất hiện các dấu hiệu điển hình sau:

• Đau vùng chậu dữ dội khi hành kinh: Khác với những cơn đau bụng kinh thông thường (thường chỉ âm ỉ vào ngày đầu), cơn đau do lạc nội mạc tử cung có xu hướng trầm trọng hơn theo thời gian, đau quặn thắt trước, trong và sau kỳ kinh, lan xuống cả lưng dưới và vùng đùi.

• Đau khi quan hệ tình dục: Cảm giác đau buốt sâu trong vùng chậu xuất hiện trong hoặc sau khi giao hợp do các tổn thương làm dính và giảm độ đàn hồi của các mô liên kết.

• Đau khi đi đại tiện hoặc tiểu tiện: Biểu hiện này rõ rệt nhất trong những ngày đèn đỏ. Người bệnh có thể gặp tình trạng mót tiểu liên tục, tiểu buốt, táo bón hoặc tiêu chảy dữ dội.

• Kinh nguyệt ra quá nhiều: Hiện tượng cường kinh (máu kinh chảy ra ồ ạt) hoặc rong kinh (chu kỳ kinh kéo dài hơn 7 ngày) diễn ra liên tục qua nhiều tháng.

• Khó thụ thai: Nhiều trường hợp phụ nữ không hề có triệu chứng đau đớn nào cho đến khi đi khám hiếm muộn mới phát hiện mình mắc bệnh.

Nguyên nhân gây bệnh lạc nội mạc tử cung

Cho đến nay, nguyên nhân chính xác gây ra căn bệnh này vẫn là một thách thức đối với y học hiện đại. Tuy nhiên, các chuyên gia y tế hàng đầu thế giới đã thống nhất về một số giả thuyết có tỷ lệ đồng thuận cao:

Hiện tượng trào ngược máu kinh

Đây là giả thuyết phổ biến nhất. Thay vì thoát ra ngoài qua âm đạo, một lượng máu kinh chứa các tế bào nội mạc tử cung chảy ngược qua ống dẫn trứng vào trong khoang bụng. Tại đây, các tế bào này bám dính vào thành tế bào vùng chậu và các cơ quan nội tạng, tiếp tục sinh trưởng, dày lên và chảy máu theo từng chu kỳ.

Sự biến đổi của tế bào phúc mạc hoặc tế bào mầm

Dưới tác động của các yếu tố nội tiết hoặc hệ miễn dịch, các tế bào nguyên thủy bên ngoài tử cung (tế bào phúc mạc bao bọc lòng bụng) có thể biến đổi thành các tế bào dạng nội mạc tử cung.

Di chuyển qua hệ thống mạch máu hoặc hạch bạch huyết

Hệ tuần hoàn máu hoặc hệ bạch huyết có thể vô tình vận chuyển các tế bào nội mạc tử cung đi khắp cơ thể đến các cơ quan xa xôi như phổi, mắt hay các vết sẹo sau phẫu thuật (như sẹo mổ đẻ, sẹo cắt tầng sinh môn).

Rối loạn hệ thống miễn dịch

Ở cơ thể khỏe mạnh, hệ miễn dịch sẽ nhận diện và tiêu diệt các tế bào phát triển sai vị trí. Tuy nhiên, khi hệ miễn dịch bị lỗi, nó cho phép các tế bào nội mạc tử cung “lạc chỗ” tồn tại, làm tổ và phát triển mạnh mẽ.

Biến chứng nguy hiểm của lạc nội mạc tử cung

• Vô sinh – Hiếm muộn: Đây là biến chứng đáng lo ngại nhất. Khoảng 30% – 50% phụ nữ bị lạc nội mạc tử cung phải đối mặt với nguy cơ khó mang thai. Các mô sẹo và tổn thương dính có thể làm tắc nghẽn vòi trứng, cản trở trứng gặp tinh trùng hoặc làm hỏng cấu trúc nang trứng ở buồng trứng.

• Hình thành nang buồng trứng (Nang sô-cô-la): Khi máu kinh bị tích tụ lâu ngày tại buồng trứng, nó sẽ hình thành các nang chứa dịch màu nâu đỏ như sô-cô-la. Nang này lớn dần có thể gây vỡ nang, nhiễm trùng cấp tính hoặc chèn ép làm suy giảm dự trữ buồng trứng.

• Đau vùng chậu mạn tính: Những cơn đau kéo dài dai dẳng từ tháng này qua tháng khác khiến người bệnh kiệt quệ về thể xác, dễ dẫn đến hội chứng trầm cảm, lo âu và giảm sút nghiêm trọng chất lượng cuộc sống, công việc.

Phương pháp chẩn đoán và điều trị khoa học

Phương pháp chẩn đoán

Để chẩn đoán bệnh một cách chính xác, bác sĩ chuyên khoa sản phụ khoa sẽ thực hiện các bước:

• Khám phụ khoa bằng tay: Phát hiện các khối u, sẹo hoặc vùng mô đau bất thường vùng chậu.

• Siêu âm đầu dò âm đạo: Giúp hình dung rõ nét các nang lạc nội mạc ở buồng trứng.

• Chụp cộng hưởng từ (MRI): Cung cấp hình ảnh chi tiết về vị trí, kích thước và mức độ xâm lấn của các mô nội mạc lạc chỗ.

• Phẫu thuật nội soi: Đây là tiêu chuẩn vàng giúp bác sĩ trực tiếp quan sát tổn thương, đồng thời kết hợp sinh thiết mô để có kết luận chính xác nhất.

Giải pháp điều trị hiện nay

Lạc nội mạc tử cung là bệnh lý mạn tính chưa có thuốc điều trị khỏi hoàn toàn, nhưng mục tiêu của các phác đồ y khoa hiện đại là kiểm soát cơn đau, làm chậm sự phát triển của tổn thương và bảo tồn tối đa khả năng sinh sản.

• Điều trị nội khoa bằng thuốc: * Thuốc giảm đau: Các loại thuốc chống viêm không steroid (NSAIDs) được chỉ định để giảm bớt các cơn co thắt cơ tử cung dữ dội trong chu kỳ.

  • Liệu pháp hormone: Sử dụng thuốc tránh thai kết hợp, thuốc chỉ chứa progestin, hoặc chất đồng vận GnRH nhằm ức chế chu kỳ rụng trứng, làm teo các mô nội mạc lạc chỗ, giảm tối đa tình trạng chảy máu.

• Can thiệp ngoại khoa (Phẫu thuật): * Phẫu thuật bảo tồn: Thực hiện qua nội soi để bóc tách nang buồng trứng, cắt bỏ các tổn thương nội mạc lạc chỗ và gỡ dính các cơ quan nhằm giải phóng áp lực chèn ép, tăng cơ hội thụ thai tự nhiên cho những phụ nữ còn nhu cầu sinh con.

  • Phẫu thuật triệt để: Trong trường hợp bệnh quá nặng, các mô dính phá hủy toàn bộ cơ quan sinh dục và người bệnh không còn nhu cầu sinh sản, bác sĩ có thể cân nhắc phẫu thuật cắt bỏ toàn bộ tử cung và hai bên buồng trứng.

Địa chỉ khám và điều trị bệnh phụ khoa uy tín tại Hà Nội

Chị em phụ nữ tuyệt đối không được chủ quan trước những cơn đau bụng kinh dữ dội hay tình trạng rối loạn kinh nguyệt kéo dài. Việc tự ý mua các viên uống nội tiết hoặc thực phẩm chức năng không rõ nguồn gốc có thể khiến bệnh chuyển biến nặng hơn, bỏ lỡ “giai đoạn vàng” để bảo vệ thiên chức làm mẹ.

Tại Hà Nội, Phòng khám Đa khoa 52 Nguyễn Trãi là cơ sở y tế chuyên khoa Sản phụ khoa uy tín được đông đảo người bệnh gửi gắm niềm tin. Đến với phòng khám, bạn sẽ được trực tiếp thăm khám bởi đội ngũ bác sĩ chuyên khoa ưu tú, giàu kinh nghiệm, kết hợp hệ thống trang thiết bị chẩn đoán hình ảnh tiên tiến bậc nhất. Phòng khám cam kết đem lại phác đồ điều trị cá nhân hóa tối ưu, bảo mật tuyệt đối thông tin và thời gian làm việc linh hoạt, chu đáo.

THÔNG TIN LIÊN HỆ ĐẶT LỊCH KHÁM CHUYÊN KHOA:

• Địa chỉ phòng khám: 52 Nguyễn Trãi, Thanh Xuân, Hà Nội.

• Hotline hỗ trợ trực tuyến 24/7: 0888.069.990

• Zalo tư vấn: https://zalo.me/0888069990

• Messenger: m.me/phongkhamnguyentrai.vn

• Website chính thức: https://phongkhamnguyentrai.vn/

• Thời gian hoạt động: Đón tiếp bệnh nhân từ 8h00 đến 20h00 (Tất cả các ngày trong tuần, kể cả ngày lễ, Tết).

Nguồn tham khảo uy tín:

• Để hiểu rõ hơn về cơ chế trào ngược máu kinh cũng như những ảnh hưởng của bệnh lý này tới khả năng sinh sản của nữ giới, bạn có thể xem thêm hướng dẫn chi tiết về bệnh lạc nội mạc tử cung từ Mayo Clinic

• Nhằm cập nhật toàn diện các phương pháp chẩn đoán hình ảnh tiên tiến và phác đồ điều trị nội khoa hiện đại bằng hormone, hãy tham khảo bài phân tích chuyên sâu về lạc nội mạc tử cung của Cleveland Clinic