Bài viết được tham vấn y khoa bởi BS CKII Nguyễn Quang Cừ – chuyên khoa Tiết niệu & Nam học, Phòng khám Đa khoa 52 Nguyễn Trãi.
Viêm tuyến tiền liệt (viêm tiền liệt tuyến) là một trong những bệnh lý nam khoa – tiết niệu phổ biến nhất ở nam giới trưởng thành, nhưng lại thường bị nhầm lẫn với nhiều bệnh khác do triệu chứng khá mơ hồ ở giai đoạn đầu. Bài viết dưới đây cung cấp cái nhìn tổng quan, khoa học và dễ hiểu về bệnh: viêm tuyến tiền liệt là gì, có mấy dạng, ai dễ mắc và vì sao cần phát hiện sớm.
Viêm tuyến tiền liệt là gì?
Ảnh minh hoạ; Viêm tuyến tiền liệt là gì?
Tuyến tiền liệt là một tuyến nhỏ, kích thước tương đương quả óc chó, nằm ngay dưới bàng quang và bao quanh niệu đạo (ống dẫn nước tiểu) ở nam giới. Tuyến này tiết ra một phần dịch tạo nên tinh dịch.
Viêm tuyến tiền liệt là tình trạng mô tuyến tiền liệt bị sưng, viêm, có thể kèm hoặc không kèm nhiễm khuẩn. Khi tuyến bị viêm, người bệnh thường gặp các vấn đề khi đi tiểu, đau vùng bụng dưới, vùng chậu, bộ phận sinh dục, đôi khi kèm sốt nếu nguyên nhân do vi khuẩn.
Đây không phải là bệnh của riêng người lớn tuổi. Thực tế, dạng viêm tuyến tiền liệt cấp do vi khuẩn lại gặp nhiều hơn ở nam giới dưới 35 tuổi, trong khi các dạng mạn tính có thể xuất hiện ở mọi lứa tuổi trưởng thành.
Xem thêm: Dấu hiệu viêm tuyến tiền liệt: Nhận biết sớm ở nam giới
Phân loại viêm tuyến tiền liệt: có mấy dạng?
Theo hệ thống phân loại được các tổ chức y tế lớn trên thế giới sử dụng, viêm tuyến tiền liệt được chia thành 4 nhóm chính, mỗi nhóm có cơ chế bệnh sinh và hướng xử trí khác nhau.
Ảnh minh hoạ: Phân loại viêm tuyến tiền liệt: có mấy dạng?
- Viêm tuyến tiền liệt cấp do vi khuẩn: Là dạng ít gặp nhất nhưng biểu hiện rõ ràng, rầm rộ nhất. Vi khuẩn thường có nguồn gốc từ đường tiết niệu hoặc trực tràng xâm nhập vào tuyến tiền liệt. Người bệnh có thể sốt cao, ớn lạnh, đau vùng thắt lưng và bộ phận sinh dục, tiểu buốt, tiểu khó, đôi khi tiểu ra máu. Đây là tình trạng cần được xử trí y tế khẩn trương vì có nguy cơ biến chứng nhiễm khuẩn huyết.
- Viêm tuyến tiền liệt mạn tính do vi khuẩn: Cũng do vi khuẩn gây ra nhưng triệu chứng khởi phát từ từ, âm ỉ hơn so với thể cấp. Dạng này đôi khi là hệ quả của một đợt viêm cấp không được điều trị dứt điểm, khiến vi khuẩn còn sót lại và tái phát nhiều lần.
- Hội chứng viêm tuyến tiền liệt mạn tính / đau vùng chậu mạn tính (không do vi khuẩn): Đây là thể thường gặp nhất trong thực hành lâm sàng. Người bệnh có các triệu chứng tương tự viêm mạn do vi khuẩn – đau vùng chậu, tầng sinh môn, rối loạn tiểu tiện – nhưng xét nghiệm không tìm thấy vi khuẩn gây bệnh. Cơ chế bệnh sinh của thể này còn liên quan đến yếu tố thần kinh – cơ, căng thẳng tâm lý, hoặc phản ứng viêm không nhiễm khuẩn.
- Viêm tuyến tiền liệt viêm không triệu chứng: Thể này không gây ra bất kỳ triệu chứng khó chịu nào và thường được phát hiện tình cờ khi làm xét nghiệm PSA hoặc sinh thiết vì lý do khác. Phần lớn trường hợp không cần điều trị đặc hiệu.
Xem thêm: Viêm tuyến tiền liệt mãn tính có chữa khỏi được không?
Nguyên nhân gây viêm tuyến tiền liệt
Ảnh minh hoạ: Nguyên nhân gây viêm tuyến tiền liệt
- Nhiễm khuẩn ngược dòng: vi khuẩn từ đường tiết niệu, trực tràng hoặc qua đường tình dục di chuyển ngược lên tuyến tiền liệt.
- Biến chứng sau thủ thuật y tế: đặt sonde tiểu, nội soi bàng quang, sinh thiết tuyến tiền liệt làm tăng nguy cơ nhiễm khuẩn.
- Rối loạn chức năng cơ sàn chậu: co thắt bất thường vùng cơ sàn chậu góp phần gây hội chứng đau vùng chậu mạn tính.
- Yếu tố thúc đẩy khác: ngồi lâu, nhịn tiểu thường xuyên, quan hệ tình dục không điều độ, stress kéo dài, hệ miễn dịch suy giảm.
Xem thêm: Viêm tuyến tiền liệt mãn tính có chữa khỏi được không?
Ai là đối tượng nguy cơ bị viêm tuyến tiền liệt?
Viêm tuyến tiền liệt có thể xảy ra ở bất kỳ nam giới trưởng thành nào, nhưng một số nhóm có nguy cơ cao hơn:
Ảnh minh hoạ: Ai là đối tượng nguy cơ bị viêm tuyến tiền liệt?
- Nam giới trong độ tuổi 30–50, đặc biệt nhóm dưới 35 tuổi với thể cấp do vi khuẩn.
- Người có tiền sử nhiễm trùng đường tiết niệu tái phát nhiều lần.
- Người từng thực hiện thủ thuật xâm lấn vùng tiết niệu – sinh dục (đặt sonde, nội soi, sinh thiết tuyến tiền liệt).
- Nam giới làm công việc ngồi nhiều, ít vận động (lái xe, nhân viên văn phòng).
- Người có thói quen nhịn tiểu, uống ít nước, sinh hoạt tình dục không điều độ.
- Người đang trong giai đoạn căng thẳng, stress kéo dài – yếu tố được ghi nhận liên quan đến hội chứng đau vùng chậu mạn tính.
Xem thêm: Khám viêm tuyến tiền liệt ở đâu? Chi phí bao nhiêu?
Vì sao không nên chủ quan với viêm tuyến tiền liệt?
Ảnh minh hoạ: Vì sao không nên chủ quan với viêm tuyến tiền liệt?
Nhiều nam giới có tâm lý e ngại, trì hoãn thăm khám vì đây là bệnh lý nhạy cảm. Tuy nhiên, nếu không được chẩn đoán và can thiệp đúng cách, viêm tuyến tiền liệt cấp do vi khuẩn có thể tiến triển thành áp-xe tuyến tiền liệt hoặc nhiễm khuẩn huyết; còn thể mạn tính kéo dài có thể ảnh hưởng đến chất lượng đời sống tình dục, tâm lý và hiệu suất sinh hoạt hằng ngày. Việc phân biệt đúng thể bệnh cũng quan trọng vì mỗi thể có phác đồ điều trị khác nhau – dùng sai hướng có thể khiến bệnh dai dẳng, tái phát nhiều lần.
Khi có các dấu hiệu như tiểu buốt, tiểu rắt, đau tức vùng bụng dưới hoặc tầng sinh môn kéo dài, nam giới nên đến các cơ sở y tế có chuyên khoa Nam học – Tiết niệu để được thăm khám, xét nghiệm nước tiểu, dịch tuyến tiền liệt và siêu âm nhằm xác định đúng thể bệnh. Phòng khám Đa khoa 52 Nguyễn Trãi là một trong những địa chỉ có chuyên khoa Nam học – Tiết niệu, thực hiện thăm khám và tư vấn hướng xử trí phù hợp với từng thể viêm tuyến tiền liệt.
Xem thêm: Điều trị viêm tuyến tiền liệt: Phác đồ và thuốc thường dùng
Câu hỏi thường gặp (FAQ)
Viêm tuyến tiền liệt có tự khỏi không? Thể viêm không triệu chứng thường không cần can thiệp. Tuy nhiên các thể có triệu chứng (cấp/mạn do vi khuẩn, hội chứng đau vùng chậu mạn tính) hiếm khi tự khỏi hoàn toàn nếu không xác định đúng nguyên nhân và có hướng xử trí phù hợp.
Viêm tuyến tiền liệt có lây không? Bản thân viêm tuyến tiền liệt không phải bệnh lây truyền, nhưng nếu nguyên nhân là vi khuẩn qua đường tình dục thì cần lưu ý kiểm tra và xử trí đồng thời cho bạn tình để tránh tái nhiễm.
Viêm tuyến tiền liệt có ảnh hưởng đến khả năng sinh sản không? Viêm kéo dài có thể ảnh hưởng đến chất lượng tinh dịch và cảm giác khi xuất tinh, tuy nhiên mức độ ảnh hưởng còn tùy thuộc thể bệnh và thời gian mắc bệnh. Nên thăm khám sớm để được đánh giá cụ thể.
Viêm tuyến tiền liệt có phải là ung thư không? Không. Đây là tình trạng viêm/nhiễm khuẩn của mô tuyến, hoàn toàn khác với ung thư tuyến tiền liệt. Tuy nhiên một số triệu chứng (rối loạn tiểu tiện) có thể trùng lặp, nên việc thăm khám phân biệt là cần thiết.
Xem thêm: Viêm tuyến tiền liệt có tự khỏi không? Biến chứng cần biết
- 📍 Địa chỉ: 52 Nguyễn Trãi, Thanh Xuân, Hà Nội
- ☎️ Hotline hỗ trợ trực tuyến 24/7: 0888.069.990
- 💬 Zalo: https://zalo.me/0888069990
- 📩 Messenger: m.me/phongkhamnguyentrai.vn
- 🌐 Website chính thức: https://phongkhamnguyentrai.vn/
- 🕒 Thời gian hoạt động: 8h00 – 20h00 tất cả các ngày trong tuần, kể cả ngày lễ, Tết.
Xem thêm:
Nguồn tham khảo Bài viết có tham khảo thông tin từ chuyên trang Triệu chứng và Nguyên nhân viêm tuyến tiền liệt của Mayo Clinic và tài liệu về các thể viêm tuyến tiền liệt của Cleveland Clinic
