Bài viết được tham vấn y khoa bởi ThS.BS Phạm Văn Lai – Chuyên khoa Ngoại khoa & Nam học, Phòng khám Đa khoa 52 Nguyễn Trãi.
Nhiều nam giới không ngờ rằng thuốc gì gây liệt dương lại chính là loại thuốc mình đang uống mỗi ngày để điều trị một bệnh lý hoàn toàn khác. Trên thực tế, rối loạn cương dương là tác dụng phụ được ghi nhận ở khá nhiều nhóm thuốc kê đơn, cũng như một số chất kích thích thường dùng. Bài viết này giúp bạn nhận diện các loại thuốc làm liệt dương phổ biến, mức độ ảnh hưởng tạm thời hay lâu dài, và hướng xử lý đúng nếu nghi ngờ mình đang gặp tình trạng này do thuốc.
Thuốc huyết áp và tim mạch gây liệt dương
Đây là nhóm thuốc làm liệt dương được ghi nhận phổ biến nhất trong y văn, do cơ chế hạ huyết áp cũng ảnh hưởng đến lưu lượng máu đến dương vật:
Xem thêm: Nguyên Nhân Liệt Dương Ở Nam Giới – Thực Thể Đến Tâm Lý
Ảnh minh hoạ: Thuốc huyết áp và tim mạch gây liệt dương
- Thuốc lợi tiểu (thiazide): Là nhóm có mối liên hệ rõ rệt nhất với rối loạn cương dương trong các thuốc điều trị tăng huyết áp.
- Thuốc chẹn beta (beta-blocker): Như atenolol, metoprolol, propranolol — cũng nằm trong nhóm thuốc gây liệt dương thường gặp.
- Một số thuốc chẹn kênh canxi và thuốc điều trị loạn nhịp tim: Ít gặp hơn nhưng vẫn được ghi nhận trong một số trường hợp.
Điều đáng lưu ý là bản thân bệnh tăng huyết áp, tim mạch cũng là nguyên nhân gây liệt dương, nên rất khó để khẳng định chắc chắn triệu chứng đến từ bệnh hay từ thuốc nếu không có đánh giá của bác sĩ. Vì vậy, người bệnh tuyệt đối không tự ý ngưng thuốc huyết áp khi nghi ngờ, vì điều này có thể gây nguy hiểm hơn nhiều so với tình trạng liệt dương.
Thuốc an thần, chống trầm cảm
Nhóm thuốc thần kinh – tâm thần cũng là thuốc làm liệt dương đàn ông khá thường gặp:
Xem thêm: Thuốc Chữa Liệt Dương – Tổng Hợp Tây Y, Nam Y, Đông Y
Ảnh minh hoạ: Thuốc an thần, chống trầm cảm gây liệt dương
- Thuốc chống trầm cảm nhóm SSRI (như fluoxetine, sertraline): Được ghi nhận có tỷ lệ ảnh hưởng đến chức năng tình dục cao hơn các nhóm thuốc chống trầm cảm khác.
- Thuốc an thần nhóm benzodiazepine (diazepam, lorazepam): Có thể làm giảm ham muốn và ảnh hưởng đến khả năng cương cứng.
- Thuốc chống loạn thần (antipsychotic): Dùng trong điều trị các rối loạn tâm thần cũng có thể ảnh hưởng đến nội tiết tố và chức năng tình dục.
Với nhóm thuốc này, người bệnh không nên tự ý ngưng thuốc vì có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến tình trạng tâm thần đang điều trị, mà cần trao đổi với bác sĩ tâm thần hoặc bác sĩ điều trị để cân nhắc đổi thuốc hoặc điều chỉnh liều phù hợp.
Chất kích thích và ma túy
Bên cạnh thuốc kê đơn, một số chất kích thích cũng là “thủ phạm” âm thầm gây liệt dương tạm thời hoặc kéo dài nếu lạm dụng thường xuyên:
Ảnh minh hoạ: Chất kích thích và ma túy gây liệt dương
- Rượu bia: Uống nhiều gây ức chế thần kinh trung ương, làm giảm khả năng cương cứng tức thời; lạm dụng lâu dài còn làm giảm nồng độ testosterone.
- Thuốc lá (nicotine): Gây co thắt mạch máu, cản trở lưu lượng máu đến thể hang dương vật.
- Ma túy tổng hợp, heroin, cần sa sử dụng thường xuyên: Được ghi nhận có liên quan đến suy giảm chức năng tình dục, rối loạn nội tiết tố nam nếu sử dụng kéo dài.
Đây là nhóm thuốc làm liệt dương vĩnh viễn tiềm tàng nếu sử dụng trong thời gian dài, vì gây tổn thương mạch máu – thần kinh không hồi phục hoàn toàn ngay cả khi ngừng sử dụng, khác với các trường hợp liệt dương tạm thời do rượu bia trong một lần cụ thể.
Cao trăn, mỡ trăn và các sản phẩm dân gian không kiểm soát
Nhiều người thắc mắc liệu cao trăn, mỡ trăn có phải là thuốc bôi làm liệt dương hay không. Thực tế, bản thân cao trăn/mỡ trăn theo y học cổ truyền được dùng với mục đích khác (bồi bổ, làm lành da), chưa có bằng chứng khoa học cho thấy trực tiếp gây liệt dương. Tuy nhiên, rủi ro thực sự nằm ở việc:
Ảnh minh hoạ: Cao trăn, mỡ trăn và các sản phẩm dân gian không kiểm soát gây liệt dương
- Sử dụng các sản phẩm không rõ nguồn gốc, bị pha trộn thành phần không công bố.
- Ngâm cùng rượu với nồng độ cao, lạm dụng lâu dài — bản thân rượu mới là yếu tố gây hại chức năng cương dương.
- Dùng thay thế hoàn toàn cho việc thăm khám, khiến bệnh lý nền thực sự (nếu có) không được phát hiện và điều trị kịp thời.
Vì vậy, thay vì tin vào các sản phẩm dân gian truyền miệng không kiểm chứng, nam giới nên ưu tiên thăm khám để xác định chính xác nguyên nhân gây liệt dương.
Hướng xử lý khi nghi ngờ liệt dương do thuốc
Nếu nghi ngờ tình trạng khó cương liên quan đến thuốc đang sử dụng, nên thực hiện theo các bước sau:
Ảnh minh hoạ: Hướng xử lý khi nghi ngờ liệt dương do thuốc
- Không tự ý ngưng thuốc: Đặc biệt với thuốc tim mạch, huyết áp, tâm thần — việc ngưng đột ngột có thể gây hậu quả nghiêm trọng hơn nhiều so với liệt dương.
- Ghi lại thời điểm bắt đầu triệu chứng: So sánh với thời điểm bắt đầu dùng thuốc mới để cung cấp thông tin chính xác cho bác sĩ.
- Tái khám với bác sĩ kê đơn: Trao đổi cụ thể để được cân nhắc đổi loại thuốc cùng nhóm điều trị nhưng ít ảnh hưởng đến chức năng tình dục hơn, hoặc điều chỉnh liều phù hợp.
- Kết hợp thăm khám chuyên khoa Nam học: Để đánh giá xem có yếu tố nguyên nhân khác đi kèm (tâm lý, mạch máu, nội tiết) ngoài tác dụng phụ của thuốc hay không.
Phần lớn trường hợp liệt dương do thuốc là tạm thời và có thể cải thiện sau khi điều chỉnh phác đồ điều trị dưới sự hướng dẫn của bác sĩ, không cần quá lo lắng nếu được xử lý đúng cách và kịp thời.
Xem thêm: Sinh lý nam: Dấu hiệu, nguyên nhân, cách cải thiện
Câu hỏi thường gặp
Ngừng thuốc huyết áp có hết liệt dương ngay không? Không nên tự ý ngừng thuốc để thử nghiệm. Cần trao đổi với bác sĩ để được đổi sang nhóm thuốc ít ảnh hưởng hơn một cách an toàn, có kiểm soát.
Liệt dương do thuốc có tự hết sau khi ngừng thuốc không? Phần lớn trường hợp cải thiện sau khi ngừng hoặc đổi thuốc dưới hướng dẫn y khoa, tuy nhiên một số trường hợp lạm dụng chất kích thích lâu dài có thể để lại ảnh hưởng kéo dài hơn.
Uống thực phẩm chức năng có giúp giảm tác dụng phụ gây liệt dương của thuốc không? Không có bằng chứng rõ ràng. Nên ưu tiên trao đổi với bác sĩ để điều chỉnh thuốc gốc thay vì tự ý bổ sung thêm sản phẩm khác.
- 📍 Địa chỉ: 52 Nguyễn Trãi, Thanh Xuân, Hà Nội
- ☎️ Hotline hỗ trợ trực tuyến 24/7: 0888.069.990
- 💬 Zalo: https://zalo.me/0888069990
- 📩 Messenger: m.me/phongkhamnguyentrai.vn
- 🌐 Website chính thức: https://phongkhamnguyentrai.vn/
- 🕒 Thời gian hoạt động: 8h00 – 20h00 tất cả các ngày trong tuần, kể cả ngày lễ, Tết.
Nguồn tham khảo
- Danh sách các nhóm thuốc kê đơn có thể gây rối loạn cương dương như tác dụng phụ, theo Cleveland Clinic
- Bảng phân loại thuốc lợi tiểu, thuốc huyết áp, thuốc chống trầm cảm liên quan đến rối loạn cương dương, theo WebMD
