Lạc nội mạc tử cung có nguy hiểm không? Biến chứng cần biết

Bài viết được tham vấn y khoa bởi BS CKI Nguyễn Thị Lan Hương – Sản phụ khoa, Phòng khám Đa khoa 52 Nguyễn Trãi.

Lạc nội mạc tử cung là bệnh lành tính, không đe dọa tính mạng ngay lập tức, nhưng nếu chủ quan không theo dõi và điều trị, bệnh có thể âm thầm gây ra nhiều biến chứng ảnh hưởng lâu dài đến sức khỏe sinh sản và chất lượng sống. Vậy chính xác thì lạc nội mạc tử cung có nguy hiểm không, mức độ nguy hiểm phụ thuộc vào yếu tố nào, và khi nào cần đi khám ngay? Bài viết dưới đây giải đáp cụ thể.

Lạc nội mạc tử cung có nguy hiểm không – phân tích theo mức độ

Về bản chất, lạc nội mạc tử cung không phải ung thư và hiếm khi gây tử vong trực tiếp. Tuy nhiên mức độ nguy hiểm thực tế phụ thuộc vào ba yếu tố:

Ảnh minh hoạ: Lạc nội mạc tử cung có nguy hiểm không phân tích theo mức độ

• Vị trí mô lạc nội mạc mọc tới đâu: nếu chỉ khu trú ở phúc mạc chậu, mức độ ảnh hưởng thường nhẹ hơn so với khi mô lạc nội mạc xâm lấn buồng trứng (tạo u lạc nội mạc), ruột, bàng quang hoặc hiếm gặp hơn là cơ hoành, phổi.
• Thời gian bệnh tiến triển mà không điều trị: đây là bệnh lý mạn tính, có xu hướng nặng dần theo từng chu kỳ kinh nguyệt nếu không được kiểm soát.
• Mức độ viêm và dính vùng chậu: viêm mạn tính kéo dài là nguyên nhân chính dẫn đến các biến chứng nguy hiểm hơn như dính ruột, tắc vòi trứng, đau mạn tính.

Cleveland Clinic ghi nhận rằng bên cạnh đau mạn tính và các vấn đề về khả năng sinh sản, <cite index=”11-1″>lạc nội mạc tử cung mức độ nặng có thể dẫn đến các biến chứng như rối loạn chức năng ruột hoặc bàng quang</cite>, thậm chí trong một số trường hợp hiếm gặp có thể ảnh hưởng đến phổi và gây khó thở.

Nói cách khác, câu trả lời cho câu hỏi bệnh lạc nội mạc tử cung có nguy hiểm không là: không nguy hiểm đến tính mạng trong đa số trường hợp, nhưng có thể trở nên nghiêm trọng nếu để bệnh tự diễn tiến trong nhiều năm mà không theo dõi.

Biến chứng nếu không điều trị

Khi mô lạc nội mạc tử cung không được kiểm soát, viêm và chảy máu vi thể lặp đi lặp lại theo chu kỳ kinh nguyệt sẽ tích lũy thành các biến chứng cụ thể:

Ảnh minh hoạ: Biến chứng nếu không điều trị lạc nội mạc tử cung

• U lạc nội mạc tử cung (nang máu tụ ở buồng trứng): mô lạc nội mạc phát triển trong buồng trứng, chảy máu định kỳ tạo thành nang chứa dịch màu nâu sẫm (thường gọi là “nang sô-cô-la”). Nang lớn dần có thể chèn ép mô buồng trứng lành, làm giảm dự trữ trứng.
• Dính vùng chậu: viêm mạn tính khiến các cơ quan trong ổ bụng – tử cung, buồng trứng, vòi trứng, ruột, bàng quang – dính vào nhau, gây đau mạn tính và biến dạng giải phẫu vùng chậu.
• Vô sinh, hiếm muộn: dính và tổn thương vòi trứng cản trở trứng gặp tinh trùng; môi trường viêm trong ổ bụng ảnh hưởng đến chất lượng trứng và khả năng làm tổ của phôi.
• Rối loạn tiêu hóa – tiết niệu: nếu mô lạc nội mạc xâm lấn ruột hoặc bàng quang, người bệnh có thể gặp táo bón, tiêu chảy, tiểu buốt, tiểu ra máu theo chu kỳ kinh.
• Đau mạn tính vùng chậu: đau không chỉ giới hạn trong kỳ kinh mà có thể kéo dài quanh năm, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sinh hoạt, công việc và đời sống vợ chồng.

Đây chính là những nội dung nằm trong nhóm từ khóa biến chứng của lạc nội mạc tử cung và tác hại của bệnh lạc nội mạc tử cung mà nhiều chị em tìm kiếm khi mới phát hiện bệnh.

Bệnh có tự khỏi không, có tái phát sau điều trị không

Nhiều người thắc mắc lạc nội mạc tử cung có chữa được không hay bệnh có tự khỏi không. Trên thực tế:

Ảnh minh hoạ: Lạc nội mạc tử cung có tự khỏi không, có tái phát sau điều trị không

• Bệnh không tự khỏi trong giai đoạn còn kinh nguyệt, vì cơ chế bệnh sinh gắn liền với chu kỳ nội tiết estrogen hằng tháng. Triệu chứng chỉ thường giảm rõ rệt khi mãn kinh hoặc trong thời gian mang thai, cho con bú (khi nồng độ nội tiết thay đổi).
• Điều trị hiện tại (nội khoa hoặc phẫu thuật) giúp kiểm soát triệu chứng và làm chậm tiến triển bệnh, chứ không phải “chữa khỏi hoàn toàn” theo nghĩa loại bỏ vĩnh viễn nguy cơ tái phát, trừ trường hợp cắt tử cung và hai buồng trứng – phương án chỉ áp dụng khi người bệnh không còn nhu cầu sinh sản và bệnh quá nặng.
• Lạc nội mạc tử cung có tái phát sau phẫu thuật bóc u hoặc gỡ dính là điều được ghi nhận phổ biến, đặc biệt nếu không kết hợp điều trị nội tiết duy trì sau mổ. Tỷ lệ tái phát tăng dần theo thời gian, vì vậy bác sĩ thường khuyên theo dõi định kỳ dù đã điều trị.

Với câu hỏi u lạc nội mạc tử cung có chữa được không, câu trả lời là có thể loại bỏ u qua phẫu thuật nội soi bóc tách, nhưng cần cân nhắc kỹ vì phẫu thuật buồng trứng nhiều lần có thể làm giảm dự trữ trứng, đặc biệt ở phụ nữ còn mong muốn sinh con.

Tác hại lâu dài đến chất lượng sống và sức khỏe sinh sản

Ngoài các biến chứng cấp tính, lạc nội mạc tử cung kéo dài không điều trị còn để lại nhiều hệ quả âm thầm:

Ảnh minh hoạ: Tác hại lạc nội mạc tử cung lâu dài đến chất lượng sống và sức khỏe sinh sản

• Suy giảm chất lượng sống: đau mạn tính, mệt mỏi, rối loạn giấc ngủ do đau về đêm, ảnh hưởng đến hiệu suất công việc và các mối quan hệ.
• Giảm dự trữ buồng trứng theo thời gian, đặc biệt nếu có u lạc nội mạc tử cung tái phát nhiều lần hoặc phải phẫu thuật lặp lại.
• Tăng nguy cơ một số bệnh lý mạn tính đi kèm: một số nghiên cứu ghi nhận phụ nữ lạc nội mạc tử cung có tỷ lệ mắc các bệnh tự miễn, tim mạch cao hơn nhóm không mắc bệnh, do tình trạng viêm hệ thống kéo dài, dù mối liên hệ nhân quả vẫn đang được nghiên cứu thêm.
• Ảnh hưởng tâm lý: lo âu, trầm cảm nhẹ liên quan đến đau mạn tính và lo lắng về khả năng sinh sản là điều khá phổ biến ở người bệnh, nhất là khi bệnh bị chẩn đoán muộn.

Trên thực tế lâm sàng, thời gian trung bình từ khi xuất hiện triệu chứng đến khi được chẩn đoán chính xác lạc nội mạc tử cung thường kéo dài nhiều năm, do triệu chứng dễ nhầm với đau bụng kinh thông thường hoặc các bệnh tiêu hóa khác – đây cũng là lý do khiến nhiều tác hại lâu dài chỉ được phát hiện khi bệnh đã ở giai đoạn nặng.

Vỡ nang lạc nội mạc buồng trứng – dấu hiệu và xử trí

Vỡ nang lạc nội mạc tử cung (vỡ u lạc nội mạc buồng trứng) là một trong những biến chứng cấp tính đáng lo ngại nhất, cần xử trí y tế kịp thời. Nang chứa dịch máu cũ có thể vỡ do chấn thương, quan hệ tình dục mạnh, hoặc tự phát khi nang quá lớn.

Ảnh minh hoạ: Vỡ nang lạc nội mạc buồng trứng

Dấu hiệu cảnh báo vỡ nang:

• Đau bụng dưới đột ngột, dữ dội, thường lệch về một bên (bên có nang vỡ).
• Đau tăng nhanh, có thể lan ra sau lưng hoặc xuống đùi.
• Buồn nôn, nôn, vã mồ hôi lạnh.
• Trường hợp chảy máu nhiều trong ổ bụng: chóng mặt, tụt huyết áp, mạch nhanh – đây là dấu hiệu cấp cứu.

Xử trí: Khi nghi ngờ vỡ nang lạc nội mạc, người bệnh cần đến cơ sở y tế ngay để được siêu âm, xét nghiệm đánh giá mức độ chảy máu trong ổ bụng. Tùy tình trạng, bác sĩ có thể chỉ định theo dõi nội khoa, giảm đau, hoặc can thiệp phẫu thuật cấp cứu nếu chảy máu nhiều, đe dọa ảnh hưởng đến huyết động.

Khi nào là dấu hiệu cần đến viện ngay

Không phải cơn đau bụng kinh nào cũng cần cấp cứu, nhưng chị em nên đến viện ngay nếu xuất hiện các dấu hiệu sau:

Ảnh minh hoạ: Khi nào lack nội mạc tử cung là dấu hiệu cần đến viện ngay

• Đau bụng dưới dữ dội, đột ngột, không thuyên giảm khi dùng thuốc giảm đau thông thường.
• Đau kèm chóng mặt, ngất, da xanh tái, vã mồ hôi lạnh (nghi ngờ chảy máu trong).
• Sốt cao kèm đau bụng (nghi ngờ nhiễm trùng hoặc biến chứng viêm nhiễm vùng chậu).
• Ra máu âm đạo bất thường, không theo chu kỳ, lượng nhiều.
• Rối loạn tiêu hóa hoặc tiểu tiện nặng kèm đau bụng kinh (nghi ngờ mô lạc nội mạc xâm lấn ruột, bàng quang).

Với các trường hợp đau bụng kinh kéo dài, ngày càng nặng hơn theo từng chu kỳ nhưng chưa có dấu hiệu cấp cứu, chị em vẫn nên chủ động khám phụ khoa sớm thay vì chờ đến khi biến chứng xảy ra mới đi khám.

Xem thêm: Bệnh tử cung: Dấu hiệu, nguyên nhân & cách điều trị

Khám và điều trị sớm để phòng biến chứng

Ảnh minh hoạ: Khám và điều trị lạc nội mạc tử cung sớm để phòng biến chứng

Phần lớn biến chứng nguy hiểm của lạc nội mạc tử cung – từ u buồng trứng lớn, dính vùng chậu, đến vô sinh – đều có thể phòng ngừa hoặc làm chậm tiến triển nếu bệnh được phát hiện và theo dõi từ giai đoạn sớm. Việc trì hoãn thăm khám chỉ vì nghĩ “đau bụng kinh là bình thường” là nguyên nhân phổ biến khiến nhiều chị em phát hiện bệnh khi đã có biến chứng.

Phòng khám Đa khoa 52 Nguyễn Trãi hiện có chuyên khoa Sản phụ khoa hỗ trợ khám lâm sàng, siêu âm đánh giá mức độ lạc nội mạc tử cung và tư vấn hướng điều trị phù hợp với từng giai đoạn bệnh, giúp chị em chủ động kiểm soát bệnh trước khi biến chứng xảy ra.

Câu hỏi thường gặp

Lạc nội mạc tử cung có nguy hiểm đến tính mạng không? Bệnh hiếm khi đe dọa tính mạng trực tiếp, ngoại trừ biến chứng cấp tính như vỡ nang chảy máu ổ bụng lượng lớn cần cấp cứu. Nguy hiểm chính của bệnh nằm ở các biến chứng mạn tính nếu để lâu không điều trị.

Bệnh lạc nội mạc tử cung có chữa được không, có khỏi hẳn không? Các phương pháp hiện nay giúp kiểm soát triệu chứng và làm chậm tiến triển, nhưng bệnh có thể tái phát nếu ngừng điều trị hoặc không theo dõi định kỳ, trừ khi cắt bỏ tử cung và buồng trứng.

Không điều trị lạc nội mạc tử cung có sao không? Có thể dẫn đến u buồng trứng lớn dần, dính vùng chậu, đau mạn tính và giảm khả năng có thai theo thời gian, dù tốc độ tiến triển khác nhau ở mỗi người.

• 📍 Địa chỉ: 52 Nguyễn Trãi, Thanh Xuân, Hà Nội
• ☎️ Hotline hỗ trợ trực tuyến 24/7: 0888.069.990
• 💬 Zalo: https://zalo.me/0888069990
• 📩 Messenger: m.me/phongkhamnguyentrai.vn
• 🌐 Website chính thức: https://phongkhamnguyentrai.vn/
• 🕒 Thời gian hoạt động: 8h00 – 20h00 tất cả các ngày trong tuần, kể cả ngày lễ, Tết.

Nguồn tham khảo

• Cleveland Clinic – Endometriosis: Causes, Symptoms, Diagnosis & Treatment. Endometriosis complications
• Mayo Clinic News Network – Women’s Wellness: Learn about endometriosis. Endometriosis and complications