Bài viết được tham vấn y khoa bởi BS phụ sản Đỗ Thị Liên – Chuyên khoa Sản phụ khoa, Phòng khám Đa khoa 52 Nguyễn Trãi.
Phát hiện bị lộ tuyến cổ tử cung khi đi khám thai khiến không ít mẹ bầu lo lắng, sợ ảnh hưởng đến con. Tin tốt là đây là một trong những tình trạng phụ khoa phổ biến nhất trong thai kỳ và phần lớn không cần can thiệp gì trong lúc mang thai. Bài viết dưới đây giải thích rõ vì sao mẹ bầu dễ gặp tình trạng này, mức độ ảnh hưởng thực sự đến thai nhi, và hướng xử lý phù hợp cho từng giai đoạn.
Tại sao bà bầu dễ bị lộ tuyến cổ tử cung hơn?
Ảnh minh hoạ: Tại sao bà bầu dễ bị lộ tuyến cổ tử cung hơn?
Trong thai kỳ, nồng độ hormone estrogen tăng cao liên tục, đặc biệt rõ rệt trong tam cá nguyệt thứ hai và thứ ba. Estrogen kích thích vùng tế bào tuyến bên trong ống cổ tử cung phát triển và “lộn” ra ngoài nhiều hơn bình thường. Theo các thống kê y khoa, có tới khoảng 80% phụ nữ mang thai xuất hiện tình trạng lộ tuyến cổ tử cung ở các mức độ khác nhau trong thai kỳ, khiến đây trở thành một biến đổi sinh lý rất thường gặp chứ không phải điều gì bất thường hiếm gặp.
Viêm lộ tuyến khi mang thai có ảnh hưởng đến thai nhi không?
Đây là câu hỏi mẹ bầu quan tâm nhất, và cần được trả lời rõ ràng dựa trên y văn hiện có: bản thân tình trạng lộ tuyến cổ tử cung không gây hại cho thai nhi và không ảnh hưởng đến sự phát triển của thai. Đây là một biến đổi tại chỗ ở bề mặt cổ tử cung, không tác động đến môi trường bên trong buồng tử cung nơi thai đang phát triển.
Ảnh minh hoạ: Viêm lộ tuyến khi mang thai có ảnh hưởng đến thai nhi không?
Triệu chứng thường gặp nhất là ra máu nhẹ sau quan hệ tình dục hoặc sau khi khám thai (do vùng mô tuyến mỏng, nhiều mạch máu, dễ chảy máu khi có tác động). Tuy nhiên, mẹ bầu cần lưu ý: bất kỳ hiện tượng ra máu nào trong thai kỳ đều cần được bác sĩ thăm khám để loại trừ các nguyên nhân sản khoa khác (dọa sảy, nhau tiền đạo, bong nhau non…), không nên tự mặc định là do lộ tuyến mà bỏ qua việc kiểm tra, dù lộ tuyến thực sự là nguyên nhân phổ biến gây ra máu nhẹ trong thai kỳ.
Nếu có kèm viêm nhiễm thực sự tại vùng lộ tuyến (khí hư nhiều, có mùi hôi, màu bất thường) mà không được điều trị, viêm nhiễm kéo dài mới là yếu tố cần theo dõi sát hơn, vì viêm nhiễm đường sinh dục dưới không kiểm soát tốt có liên quan đến một số nguy cơ sản khoa cần bác sĩ đánh giá cụ thể.
Có nên đốt lộ tuyến khi đang mang thai không?
Câu trả lời là không. Các phương pháp can thiệp phá hủy mô như đốt điện, đốt laser, áp lạnh hay chấm thuốc bạc nitrat đều không được khuyến cáo thực hiện trong thai kỳ, vì:
Ảnh minh hoạ: Có nên đốt lộ tuyến khi đang mang thai không?
- Vùng cổ tử cung khi mang thai có lượng máu lưu thông nhiều hơn bình thường, thực hiện thủ thuật có thể gây chảy máu khó kiểm soát hơn so với khi không mang thai.
- Cổ tử cung đóng vai trò nâng đỡ thai trong suốt thai kỳ, các can thiệp không cần thiết lên cấu trúc này cần được hạn chế tối đa để tránh nguy cơ ảnh hưởng đến thai kỳ.
- Phần lớn các trường hợp lộ tuyến khởi phát hoặc nặng lên do thai kỳ sẽ tự thu hẹp trong khoảng 3–6 tháng sau sinh khi nồng độ estrogen giảm trở lại mức bình thường, nên việc can thiệp trong lúc mang thai là không cần thiết trong đa số trường hợp.
Vì vậy, hướng xử lý phổ biến với mẹ bầu có lộ tuyến cổ tử cung là theo dõi trong suốt thai kỳ, chỉ can thiệp điều trị viêm nhiễm đi kèm (nếu có) bằng thuốc phù hợp, và cân nhắc các phương pháp can thiệp triệt để hơn sau khi sinh nếu tình trạng không tự cải thiện.
Thuốc và phương pháp an toàn cho phụ nữ mang thai
Với các trường hợp có viêm nhiễm kèm theo cần điều trị trong thai kỳ:
Ảnh minh hoạ: Thuốc và phương pháp an toàn cho phụ nữ mang thai bị viêm lộ tuyến cổ tử cung
- Thuốc kháng viêm, kháng sinh/kháng nấm dạng đặt âm đạo tại chỗ thường được ưu tiên hơn thuốc uống, theo đúng tác nhân gây viêm được xác định qua xét nghiệm.
- Việc lựa chọn loại thuốc cụ thể cần do bác sĩ sản khoa cân nhắc dựa trên tuổi thai, mức độ an toàn đã được ghi nhận cho từng loại thuốc trong thai kỳ.
- Mẹ bầu tuyệt đối không tự mua thuốc đặt hoặc thuốc uống điều trị viêm nhiễm khi chưa có chỉ định, vì không phải loại thuốc nào cũng phù hợp với từng giai đoạn thai kỳ.
Với trường hợp không có viêm nhiễm, chỉ đơn thuần là lộ tuyến sinh lý do thai kỳ, thường không cần dùng bất kỳ loại thuốc nào, chỉ cần theo dõi qua các lần khám thai định kỳ.
Viêm lộ tuyến cổ tử cung sau sinh – nguyên nhân và cách xử trí
Sau khi sinh, nồng độ estrogen giảm nhanh trở lại mức bình thường, khiến phần lớn các trường hợp lộ tuyến khởi phát hoặc nặng lên trong thai kỳ tự thu hẹp dần trong vòng vài tháng mà không cần can thiệp. Tuy nhiên, một số trường hợp vẫn cần lưu ý:
Ảnh minh hoạ: Viêm lộ tuyến cổ tử cung sau sinh
- Nếu sau sinh khoảng 6 tháng mà tình trạng lộ tuyến không cải thiện, kèm triệu chứng khí hư nhiều, ra máu bất thường, nên tái khám để bác sĩ đánh giá lại và cân nhắc điều trị nếu cần.
- Với các mẹ có viêm nhiễm phụ khoa (viêm âm đạo, viêm cổ tử cung) trong thai kỳ chưa được điều trị dứt điểm, cần tái khám phụ khoa sau sinh để kiểm tra và điều trị triệt để trước khi có kế hoạch mang thai lần tiếp theo.
- Sau khi đã sinh xong và không còn kế hoạch mang thai trong thời gian gần, đây là thời điểm phù hợp để cân nhắc các phương pháp can thiệp triệt để (đốt điện, áp lạnh…) nếu lộ tuyến vẫn gây triệu chứng khó chịu kéo dài.
Nên khám phụ khoa thai kỳ, không tự điều trị
Xem thêm: Viêm nhiễm phụ khoa: Dấu hiệu, nguyên nhân & cách chữa
Ảnh minh hoạ: Nên khám phụ khoa thai kỳ, không tự điều trị viêm lộ tuyến cổ tử cung
Lộ tuyến cổ tử cung khi mang thai là tình trạng phổ biến, lành tính và không gây hại cho thai nhi trong đa số trường hợp, nhưng bất kỳ triệu chứng ra máu hay khí hư bất thường nào trong thai kỳ cũng cần được bác sĩ thăm khám để loại trừ các nguyên nhân khác cần theo dõi sát hơn. Mẹ bầu không nên tự đoán bệnh hay tự mua thuốc điều trị mà nên đặt lịch khám tại Phòng khám Đa khoa 52 Nguyễn Trãi để được thăm khám, đánh giá đúng tình trạng và tư vấn hướng theo dõi phù hợp trong suốt thai kỳ.
- 📍 Địa chỉ: 52 Nguyễn Trãi, Thanh Xuân, Hà Nội
- ☎️ Hotline hỗ trợ trực tuyến 24/7: 0888.069.990
- 💬 Zalo: https://zalo.me/0888069990
- 📩 Messenger: m.me/phongkhamnguyentrai.vn
- 🌐 Website chính thức: https://phongkhamnguyentrai.vn/
- 🕒 Thời gian hoạt động: 8h00 – 20h00 tất cả các ngày trong tuần, kể cả ngày lễ, Tết.
Nguồn tham khảo
- Đặc điểm lộ tuyến cổ tử cung trong thai kỳ và sau sinh trên StatPearls (NCBI)
- Hướng dẫn dành cho bệnh nhân về lộ tuyến cổ tử cung của East and North Hertfordshire NHS Trust
