Cắt, Xoắn, Đốt Polyp Cổ Tử Cung: Phương Pháp, Quy Trình

Bài viết được tham vấn y khoa bởi ThS.BS CKI Phùng Thanh Vân – Chuyên khoa Sản phụ khoa, Phòng khám Đa khoa 52 Nguyễn Trãi.

“Xoắn polyp”, “cắt polyp”, “đốt polyp” – ba cụm từ này thực chất mô tả các bước hoặc phương pháp khác nhau trong cùng một mục tiêu: loại bỏ polyp cổ tử cung. Tùy vào kích thước, vị trí và đặc điểm của từng polyp, bác sĩ sẽ lựa chọn kỹ thuật phù hợp. Bài viết dưới đây giải thích rõ từng phương pháp, quy trình thực hiện và những điều cần biết sau khi điều trị.

Xoắn polyp là gì? Quy trình, có đau không?

Xoắn polyp là kỹ thuật phổ biến nhất để loại bỏ polyp có cuống. Bác sĩ dùng kẹp chuyên dụng (kẹp polyp) kẹp nhẹ vào gốc polyp, sau đó xoay xoắn liên tục theo một chiều cho đến khi polyp tách rời khỏi cổ tử cung.

Ảnh minh hoạ: Xoắn polyp là gì? Quy trình, có đau không?

Quy trình cụ thể:

• Người bệnh nằm trên bàn khám phụ khoa, bác sĩ đặt mỏ vịt để bộc lộ rõ cổ tử cung.
• Dùng kẹp polyp kẹp vào phần cuống, xoay xoắn nhẹ nhàng, liên tục theo một hướng.
• Polyp sẽ tách rời sau vài vòng xoắn; nếu còn sót chân polyp, bác sĩ có thể dùng dụng cụ nạo nhẹ (curette) để lấy hết phần còn lại.
• Cầm máu tại chân polyp bằng dung dịch cầm máu tại chỗ nếu cần.

Có đau không? Đây là thủ thuật được đánh giá ít đau, vì vùng cổ tử cung có tương đối ít dây thần kinh cảm giác đau. Đa số người bệnh chỉ cảm thấy hơi khó chịu hoặc căng nhẹ trong lúc thực hiện, không cần gây tê, thời gian thực hiện chỉ vài phút.

Cắt polyp (kẹp, nội soi) – chỉ định và cách thực hiện

Cắt bằng kẹp tại phòng khám: áp dụng cho phần lớn các trường hợp polyp có cuống, kích thước nhỏ đến trung bình, nằm ở vị trí dễ quan sát và tiếp cận qua mỏ vịt thông thường. Đây là phương pháp nhanh, đơn giản, chi phí thấp, thực hiện ngay trong buổi khám.

Ảnh minh hoạ: Cắt polyp (kẹp, nội soi) – chỉ định và cách thực hiện

Cắt qua nội soi buồng tử cung (hysteroscopy): được chỉ định khi:

• Không thể xác định rõ chân/gốc polyp qua khám mỏ vịt thông thường.
• Nghi ngờ polyp có một phần nằm sâu trong ống cổ tử cung hoặc lan vào buồng tử cung.
• Polyp kích thước lớn, cần kiểm soát tốt hơn trong quá trình cắt để tránh sót mô.

Theo các nghiên cứu, phương pháp nội soi sử dụng kéo vi phẫu hoặc dao cắt điện (resectoscope) cho tỷ lệ lấy trọn polyp cao hơn và tỷ lệ tái phát thấp hơn đáng kể so với chỉ dùng kẹp gắp đơn thuần, đặc biệt hữu ích với các trường hợp polyp phức tạp hoặc tái phát nhiều lần.

Đốt điện polyp – ưu nhược điểm

Đốt điện (electrocautery) thường được sử dụng sau khi đã xoắn hoặc cắt polyp, nhằm cầm máu và xử lý phần chân/gốc polyp còn sót lại tại niêm mạc cổ tử cung, hạn chế nguy cơ tái phát tại cùng vị trí.

Ảnh minh hoạ: Đốt điện polyp – ưu nhược điểm

Ưu điểm:

• Cầm máu hiệu quả tại chỗ, giảm nguy cơ chảy máu kéo dài sau thủ thuật.
• Xử lý triệt để hơn phần chân polyp so với chỉ xoắn/cắt đơn thuần, có thể giúp giảm nguy cơ tái phát.
• Thời gian thực hiện nhanh, có thể làm ngay sau khi xoắn/cắt trong cùng một lần khám.

Nhược điểm:

• Có thể gây cảm giác nóng rát nhẹ tại chỗ trong và sau khi thực hiện.
• Cần thời gian để mô lành hẳn, trong giai đoạn này có thể ra dịch nhiều hơn bình thường trong vài ngày.
• Với các trường hợp cần đốt diện rộng, có thể ảnh hưởng nhẹ đến chất nhầy cổ tử cung trong một thời gian, thường hồi phục sau đó.

Điều trị bằng thuốc nam, đông y – hiệu quả đến đâu?

Ảnh minh hoạ: Điều trị polyp cổ tử cung bằng thuốc nam, đông y – hiệu quả đến đâu?

Tương tự các bệnh lý u/polyp phụ khoa khác đã đề cập ở các bài viết trước, cần hiểu rõ: polyp cổ tử cung là một khối mô đã hình thành cấu trúc rõ ràng (thường có cuống, mạch máu nuôi riêng), không có cơ chế nào cho thấy thuốc nam, đông y (uống hay xông rửa ngoài) có thể làm polyp tự tiêu biến hoặc rụng đi. Việc polyp tự rụng (như đã đề cập ở bài viết trước) xảy ra do cơ chế xoắn vặn cơ học tại cuống polyp (khi hành kinh, khi quan hệ), không liên quan gì đến tác dụng của thuốc nam.

Hiện chưa có nghiên cứu khoa học nào chứng minh hiệu quả của các bài thuốc nam, đông y trong việc loại bỏ polyp cổ tử cung. Việc chỉ dựa vào thuốc nam mà trì hoãn thăm khám có thể khiến polyp tồn tại kéo dài, tăng nguy cơ viêm nhiễm, chảy máu tái diễn, hoặc bỏ lỡ thời điểm cần xét nghiệm giải phẫu bệnh để loại trừ bất thường. Chế độ ăn uống lành mạnh có thể hỗ trợ sức khỏe tổng thể nhưng không thay thế được cho thủ thuật loại bỏ polyp khi có chỉ định.

Sau cắt/xoắn/đốt: kiêng gì, bao lâu thì khỏi, khi nào có thai?

Ảnh minh hoạ: Sau cắt/xoắn/đốt: kiêng gì, bao lâu thì khỏi, khi nào có thai?

Kiêng cữ sau thủ thuật:

• Kiêng quan hệ tình dục trong khoảng 1 tuần (một số trường hợp có thể cần lâu hơn tùy mức độ can thiệp, theo chỉ định cụ thể của bác sĩ).
• Không thụt rửa âm đạo, không dùng tampon (băng vệ sinh dạng ống) trong thời gian ra dịch/máu sau thủ thuật.
• Có thể tắm rửa bình thường, chỉ cần tránh ngâm mình lâu trong bồn tắm hoặc đi bơi trong vài ngày đầu.

Bao lâu thì khỏi: đa số trường hợp ra dịch hoặc ra máu nhẹ kéo dài khoảng vài ngày đến 1–2 tuần sau thủ thuật, giảm dần theo thời gian. Nếu ra máu nhiều bất thường (nhiều hơn một kỳ kinh thông thường), sốt, hoặc dịch có mùi hôi, cần liên hệ bác sĩ ngay.

Khi nào có thể mang thai lại: với thủ thuật cắt/xoắn polyp cổ tử cung đơn giản, đây là can thiệp nông, không ảnh hưởng đến cấu trúc sâu của cổ tử cung hay tử cung, nên không cần chờ đợi lâu như sau các phẫu thuật lớn (ví dụ mổ bóc u xơ) – có thể mang thai trở lại sau khi vùng cổ tử cung đã lành hẳn (thường sau 1–2 chu kỳ kinh) và không còn triệu chứng bất thường, tốt nhất nên được bác sĩ xác nhận qua tái khám trước khi có kế hoạch mang thai.

Polyp có tái phát sau điều trị không?

Ảnh minh hoạ: Polyp có tái phát sau điều trị không?

Có, polyp cổ tử cung có thể tái phát sau khi đã điều trị, dù tỷ lệ nhìn chung không cao. Theo một số nghiên cứu, tỷ lệ tái phát dao động khoảng 6% đến khoảng 1/8 trường hợp (tùy thời gian theo dõi), và có thể thay đổi tùy phương pháp loại bỏ ban đầu – các nghiên cứu ghi nhận phương pháp cắt qua nội soi bằng dao điện hoặc kéo vi phẫu có tỷ lệ tái phát thấp hơn đáng kể so với chỉ dùng kẹp gắp thông thường, do khả năng lấy trọn phần chân/gốc polyp tốt hơn.

Các yếu tố làm tăng nguy cơ tái phát gồm: từng có nhiều polyp cùng lúc, có viêm nhiễm mạn tính tại cổ tử cung chưa được xử lý dứt điểm, hoặc phần chân polyp chưa được lấy trọn vẹn trong lần điều trị trước. Đây là lý do việc tái khám định kỳ sau điều trị đóng vai trò quan trọng để phát hiện sớm nếu polyp tái phát.

Xem thêm: Bệnh tử cung: Dấu hiệu, nguyên nhân & cách điều trị

Nên đặt lịch tư vấn để chọn phương pháp phù hợp

Ảnh minh hoạ: Nên đặt lịch tư vấn để chọn phương pháp phù hợp chữa polyp cổ tử cung

Việc lựa chọn xoắn, cắt bằng kẹp hay cần nội soi buồng tử cung phụ thuộc vào đặc điểm cụ thể của polyp (kích thước, vị trí, có cuống hay không) mà chỉ bác sĩ mới có thể đánh giá chính xác qua thăm khám trực tiếp. Chị em nên đặt lịch khám tại Phòng khám Đa khoa 52 Nguyễn Trãi để được tư vấn phương pháp phù hợp nhất với tình trạng polyp của mình, đảm bảo hiệu quả và hạn chế tối đa nguy cơ tái phát.

• 📍 Địa chỉ: 52 Nguyễn Trãi, Thanh Xuân, Hà Nội
• ☎️ Hotline hỗ trợ trực tuyến 24/7: 0888.069.990
• 💬 Zalo: https://zalo.me/0888069990
• 📩 Messenger: m.me/phongkhamnguyentrai.vn
• 🌐 Website chính thức: https://phongkhamnguyentrai.vn/
• 🕒 Thời gian hoạt động: 8h00 – 20h00 tất cả các ngày trong tuần, kể cả ngày lễ, Tết.

Nguồn tham khảo

• Tỷ lệ tái phát và các phương pháp điều trị polyp cổ tử cung trên StatPearls (NCBI)
• So sánh hiệu quả và tỷ lệ tái phát giữa các phương pháp cắt polyp qua nội soi trên Fertility and Sterility (ScienceDirect)