Polyp Cổ Tử Cung Có Nguy Hiểm Không? Có Nên Cắt?

Bài viết được tham vấn y khoa bởi BS phụ sản Đỗ Thị Liên – Chuyên khoa Sản phụ khoa, Phòng khám Đa khoa 52 Nguyễn Trãi.

Sau khi biết mình có polyp cổ tử cung, câu hỏi tiếp theo hầu hết chị em đều thắc mắc là “có nguy hiểm không, có bắt buộc phải cắt không”. Bài viết này đi thẳng vào những băn khoăn thực tế đó – từ nguy cơ ác tính, khả năng tự rụng, đến chỉ định cắt polyp và tình huống polyp bị hoại tử cần xử trí khẩn.

Polyp lành tính và nguy cơ ác tính – khi nào đáng lo?

Như đã đề cập ở các bài viết trước, đại đa số polyp cổ tử cung là lành tính. Theo số liệu tổng hợp từ nhiều nguồn y khoa, tỷ lệ polyp có biến đổi bất thường (tiền ung thư hoặc ác tính) dao động khoảng 2–15 trên 1.000 trường hợp (tương đương 0,2–1,5%), và các trường hợp ác tính chủ yếu gặp ở phụ nữ đã mãn kinh.

Xem thêm: Nguyên nhân, triệu chứng và hình ảnh polyp cổ tử cung

Ảnh minh hoạ: Polyp lành tính và nguy cơ ác tính – khi nào đáng lo?

Các yếu tố khiến bác sĩ cân nhắc kỹ hơn về khả năng bất thường gồm:

• Polyp xuất hiện hoặc phát triển ở phụ nữ sau mãn kinh, đặc biệt nếu kèm ra máu.
• Kích thước lớn bất thường, bề mặt không đều, dễ loét, chảy máu nhiều khi chạm nhẹ.
• Ra máu tái diễn nhiều lần dù đã cắt polyp trước đó.

Vì không thể phân biệt chắc chắn polyp lành tính hay có biến đổi bất thường chỉ qua quan sát bằng mắt thường, mọi polyp sau khi cắt đều nên được gửi xét nghiệm giải phẫu bệnh để loại trừ hoàn toàn khả năng này, đây là bước quan trọng không nên bỏ qua dù polyp trông “có vẻ” lành tính.

Polyp cổ tử cung có tự rụng, tự khỏi không?

Có – đây là điều nhiều người chưa biết. Trên thực tế, polyp cổ tử cung có thể tự rụng trong một số trường hợp, thường xảy ra trong kỳ kinh nguyệt hoặc trong lúc quan hệ tình dục, khi phần cuống polyp bị kéo căng, xoắn vặn khiến polyp tách rời khỏi cổ tử cung. Hiện tượng này được xem là bình thường, không nguy hiểm nếu không kèm chảy máu nhiều hay đau bất thường.

Xem thêm: Cắt, xoắn, đốt polyp cổ tử cung: phương pháp, quy trình, sau điều trị

Ảnh minh hoạ: Polyp cổ tử cung có tự rụng, tự khỏi không?

Tuy nhiên, cần lưu ý một số điểm quan trọng:

• Không phải mọi polyp đều tự rụng – nhiều trường hợp polyp tồn tại ổn định nhiều năm mà không có dấu hiệu tự tách rời, đặc biệt với polyp đế rộng (không cuống).
• Không nên trông chờ vào việc polyp tự rụng để thay thế cho việc thăm khám và xử lý y khoa, vì ngay cả khi polyp tự rụng, phần mô còn sót lại tại chân polyp vẫn cần được kiểm tra, và quan trọng hơn là mô polyp đã rụng ra vẫn cần được gửi xét nghiệm giải phẫu bệnh nếu có thể thu được, để loại trừ bất thường.
• Nếu nghi ngờ polyp đã tự rụng (ra một khối mô lạ kèm máu), nên đi khám để bác sĩ kiểm tra lại cổ tử cung, đảm bảo không còn sót mô hoặc chân polyp cần xử lý thêm.

Khi nào bắt buộc phải cắt polyp?

Việc cắt polyp thường được chỉ định trong các trường hợp sau:

Xem thêm: Polyp cổ tử cung khi mang thai: nguy hiểm, điều trị, theo dõi

Ảnh minh hoạ: Khi nào bắt buộc phải cắt polyp?

• Polyp gây triệu chứng: ra máu bất thường, khí hư nhiều, đau hoặc khó chịu – đây là chỉ định phổ biến nhất.
• Polyp cản trở việc lấy mẫu xét nghiệm Pap smear hoặc gây khó khăn khi thăm khám phụ khoa thông thường.
• Polyp kích thước lớn, có nguy cơ hoại tử, nhiễm trùng do cọ xát nhiều.
• Ngay cả khi không có triệu chứng, nhiều bác sĩ vẫn khuyến cáo cắt bỏ polyp khi phát hiện, để loại trừ hoàn toàn khả năng bất thường tế bào tiềm ẩn qua xét nghiệm giải phẫu bệnh, thay vì chỉ theo dõi.

Trường hợp có thể cân nhắc theo dõi thay vì cắt ngay: polyp nhỏ, ổn định, phát hiện trong thai kỳ mà không gây chảy máu – với thai kỳ, cổ tử cung có nhiều mạch máu hơn bình thường nên việc can thiệp cắt polyp chỉ nên thực hiện khi polyp gây chảy máu thực sự, còn lại ưu tiên theo dõi đến sau sinh.

Thủ thuật cắt polyp nhìn chung đơn giản, nhanh, thường thực hiện ngay tại phòng khám bằng cách kẹp và xoắn nhẹ tại gốc polyp, ít gây đau, không cần gây tê trong đa số trường hợp polyp có cuống nhỏ.

Bị polyp có quan hệ được không?

Với polyp không triệu chứng, chưa cắt bỏ, việc quan hệ tình dục không bị cấm tuyệt đối, nhưng cần lưu ý:

Ảnh minh hoạ: Bị polyp có quan hệ được không?

• Quan hệ tình dục có thể gây ra máu nhẹ do polyp có nhiều mạch máu, dễ tổn thương khi cọ xát – đây là hiện tượng khá thường gặp và không nhất thiết nguy hiểm, nhưng nên báo cho bác sĩ biết nếu xảy ra thường xuyên.
• Nếu polyp đang có dấu hiệu viêm, loét hoặc chảy máu nhiều, nên tạm kiêng quan hệ và đi khám sớm.

Sau khi cắt polyp: cần kiêng quan hệ tình dục trong khoảng 1 tuần đến vài ngày theo chỉ định cụ thể của bác sĩ, đồng thời không thụt rửa âm đạo, không dùng tampon (băng vệ sinh dạng ống) trong thời gian này để tránh nhiễm trùng và hỗ trợ quá trình lành vết cắt tại chân polyp.

Polyp hoại tử – dấu hiệu và hướng xử trí

Polyp hoại tử là tình trạng phần mô polyp bị chết do nguồn máu nuôi bị gián đoạn – thường xảy ra khi cuống polyp bị xoắn vặn nhiều, hoặc do viêm nhiễm nặng kéo dài không được xử lý.

Ảnh minh hoạ: Polyp hoại tử – dấu hiệu và hướng xử trí

Dấu hiệu cần lưu ý:

• Khí hư có mùi hôi khó chịu, bất thường – đây là dấu hiệu gợi ý nhiễm trùng đi kèm hoại tử mô.
• Ra máu âm đạo, có thể kèm dịch màu nâu sẫm hoặc lẫn mô hoại tử.
• Đau hoặc khó chịu vùng bụng dưới, dù không phải trường hợp nào cũng có triệu chứng đau rõ rệt.

Hướng xử trí: khi polyp có dấu hiệu hoại tử hoặc nhiễm trùng, cần được cắt bỏ càng sớm càng tốt, kết hợp điều trị kháng sinh nếu có bằng chứng nhiễm trùng đi kèm. Mẫu mô polyp hoại tử vẫn cần được gửi xét nghiệm giải phẫu bệnh sau khi cắt, vì tình trạng hoại tử đôi khi có thể che lấp hoặc khiến việc đánh giá đại thể (bằng mắt thường) khó chính xác hơn.

Xem thêm: Bệnh tử cung: Dấu hiệu, nguyên nhân & cách điều trị

Nên tư vấn chỉ định cắt polyp trực tiếp với bác sĩ

Ảnh minh hoạ: Nên tư vấn chỉ định cắt polyp trực tiếp với bác sĩ

Không phải mọi polyp cổ tử cung đều cần xử lý giống nhau – quyết định cắt ngay, theo dõi thêm hay cần xử trí khẩn cấp (như trường hợp hoại tử) phụ thuộc vào đặc điểm cụ thể của từng polyp và tình trạng của người bệnh. Thay vì tự lo lắng hoặc trông chờ polyp tự rụng, chị em nên đặt lịch khám tại Phòng khám Đa khoa 52 Nguyễn Trãi để được bác sĩ trực tiếp đánh giá và tư vấn chỉ định cắt polyp phù hợp, an toàn.

• 📍 Địa chỉ: 52 Nguyễn Trãi, Thanh Xuân, Hà Nội
• ☎️ Hotline hỗ trợ trực tuyến 24/7: 0888.069.990
• 💬 Zalo: https://zalo.me/0888069990
• 📩 Messenger: m.me/phongkhamnguyentrai.vn
• 🌐 Website chính thức: https://phongkhamnguyentrai.vn/
• 🕒 Thời gian hoạt động: 8h00 – 20h00 tất cả các ngày trong tuần, kể cả ngày lễ, Tết.

Nguồn tham khảo

• Tỷ lệ ác tính và quy trình cắt polyp cổ tử cung theo Islington GP Federation
• Quy trình cắt polyp cổ tử cung và hướng xử trí trong thai kỳ trên Atlas of Primary Care Procedures