Bài viết được tham vấn y khoa bởi BS phụ sản Đỗ Thị Liên – Chuyên khoa Sản phụ khoa, Phòng khám Đa khoa 52 Nguyễn Trãi.
Mang thai là giai đoạn cơ thể phụ nữ có nhiều thay đổi về nội tiết, khiến nguy cơ viêm âm đạo tăng lên đáng kể so với bình thường. Điều khiến nhiều mẹ bầu lo lắng nhất không chỉ là triệu chứng khó chịu, mà còn là câu hỏi: viêm âm đạo có ảnh hưởng đến thai nhi không, và loại thuốc nào an toàn để dùng trong thai kỳ? Bài viết dưới đây giải đáp cụ thể những băn khoăn này.
Vì sao bà bầu dễ bị viêm âm đạo hơn?
Xem thêm: Viêm âm đạo do nấm Candida, Gardnerella, Trichomonas: Phân biệt và điều trị
Ảnh minh hoạ: Vì sao bà bầu dễ bị viêm âm đạo hơn?
Trong thai kỳ, nồng độ hormone estrogen và progesterone tăng cao khiến lượng khí hư tiết ra nhiều hơn, môi trường âm đạo cũng ẩm ướt hơn bình thường – đây là điều kiện thuận lợi để nấm men và vi khuẩn phát triển quá mức. Ngoài ra, hệ miễn dịch của mẹ bầu có xu hướng thay đổi để “dung nạp” thai nhi, phần nào khiến khả năng kiểm soát vi sinh vật tại chỗ giảm đi.
Vì vậy, viêm âm đạo do nấm Candida đặc biệt phổ biến trong thai kỳ, nhất là ở tam cá nguyệt thứ hai và thứ ba, khi lượng đường trong mô âm đạo tăng cao tạo điều kiện cho nấm phát triển. Bên cạnh đó, mẹ bầu bị đái tháo đường thai kỳ càng có nguy cơ cao hơn.
Viêm âm đạo khi mang thai có nguy hiểm cho thai nhi không?
Mức độ nguy hiểm phụ thuộc vào loại viêm âm đạo và việc có được điều trị đúng thời điểm hay không:
Xem thêm: Cách chữa viêm âm đạo: Thuốc uống, thuốc đặt và phác đồ điều trị hiệu quả
Ảnh minh hoạ: Viêm âm đạo khi mang thai có nguy hiểm cho thai nhi không?
- Viêm âm đạo do nấm Candida: thường không gây nguy hiểm trực tiếp cho thai nhi, chủ yếu gây khó chịu cho mẹ. Tuy nhiên nếu không điều trị, nấm có thể lây cho bé khi sinh thường, gây nấm miệng (tưa lưỡi) ở trẻ sơ sinh.
- Viêm âm đạo do tạp khuẩn (Bacterial vaginosis): đây là loại cần lưu ý nhất trong thai kỳ. Nếu không điều trị, tình trạng viêm có liên quan đến tăng nguy cơ vỡ ối sớm, sinh non và nhiễm trùng ối.
- Viêm do Trichomonas: cũng được ghi nhận có liên quan đến nguy cơ sinh non và trẻ nhẹ cân nếu không điều trị kịp thời.
Chính vì vậy, các hướng dẫn sản khoa đều khuyến cáo mẹ bầu có triệu chứng viêm âm đạo cần được điều trị, không nên chủ quan để tự khỏi vì sợ ảnh hưởng thuốc đến thai nhi – việc trì hoãn điều trị mới là yếu tố làm tăng nguy cơ biến chứng thai kỳ.
Bà bầu bị viêm âm đạo ra máu – khi nào cần đi khám/cấp cứu ngay?
Ra máu âm đạo trong thai kỳ luôn là dấu hiệu cần được đánh giá cẩn thận, dù đôi khi chỉ là máu báo nhẹ do viêm nhiễm gây kích ứng niêm mạc. Mẹ bầu cần đến cơ sở y tế ngay khi:
Xem thêm: Viêm Âm Đạo Có Nguy Hiểm Không? Biến Chứng Cần Biết
Ảnh minh hoạ: Bà bầu bị viêm âm đạo ra máu – khi nào cần đi khám/cấp cứu ngay?
- Ra máu kèm đau bụng dưới, đau lưng hoặc có cơn gò tử cung.
- Lượng máu ra nhiều, đỏ tươi, hoặc kéo dài không giảm.
- Ra máu kèm sốt, ớn lạnh – gợi ý nhiễm trùng đã lan rộng.
- Ra máu ở 3 tháng cuối thai kỳ, cần loại trừ các nguyên nhân sản khoa khác như nhau tiền đạo, bong nhau trước khi nghĩ đến viêm nhiễm đơn thuần.
Với trường hợp chỉ ra vệt máu nhỏ lẫn trong khí hư, không kèm đau bụng, không sốt, mẹ bầu vẫn nên đi khám trong thời gian sớm nhất có thể (không nhất thiết là cấp cứu) để bác sĩ đánh giá và loại trừ nguyên nhân, vì không thể tự phân biệt “vô hại” hay “cần theo dõi sát” chỉ qua quan sát tại nhà.
Thuốc và phương pháp điều trị an toàn cho phụ nữ mang thai
Ảnh minh hoạ: Thuốc và phương pháp điều trị viêm âm đạo an toàn cho phụ nữ mang thai
Nguyên tắc quan trọng nhất là không tự ý mua thuốc điều trị viêm âm đạo khi đang mang thai mà chưa có chỉ định của bác sĩ sản khoa, vì không phải loại thuốc nào cũng an toàn cho từng giai đoạn thai kỳ. Việc điều trị luôn cần dựa trên kết quả xét nghiệm xác định đúng tác nhân gây viêm, sau đó bác sĩ sẽ cân nhắc loại thuốc, liều dùng và thời điểm phù hợp với tuổi thai.
Nhìn chung, với viêm do tạp khuẩn, các kháng sinh nhóm metronidazole hoặc clindamycin dạng uống hoặc đặt âm đạo được nhiều hướng dẫn sản khoa quốc tế ghi nhận là an toàn khi dùng trong thai kỳ dưới chỉ định của bác sĩ. Với viêm do nấm, thuốc kháng nấm dạng đặt âm đạo tại chỗ thường được ưu tiên hơn thuốc uống trong suốt thai kỳ.
Loại thuốc đặt nào được phép dùng khi mang thai?
Đây là câu hỏi được nhiều mẹ bầu quan tâm nhất vì tâm lý ngại dùng thuốc uống ảnh hưởng toàn thân đến thai nhi:
Ảnh minh hoạ: Loại thuốc đặt viêm âm đạo nào được phép dùng khi mang thai?
- Với viêm do nấm Candida: các thuốc đặt âm đạo nhóm azole tại chỗ như clotrimazole, miconazole được xem là an toàn để sử dụng trong suốt thai kỳ, thường ưu tiên dạng liệu trình 7 ngày thay vì liều ngắn ngày để đảm bảo hiệu quả và an toàn hơn cho mẹ bầu.
- Với viêm do tạp khuẩn: gel hoặc viên đặt âm đạo chứa metronidazole, hoặc kem đặt clindamycin, có thể được bác sĩ chỉ định tùy từng trường hợp.
- Cần tránh: thuốc uống kháng nấm nhóm fluconazole đường uống, đặc biệt trong 3 tháng đầu thai kỳ, do một số dữ liệu ghi nhận nguy cơ ảnh hưởng đến thai khi dùng liều cao lặp lại; thuốc tinidazole cũng thường được khuyến cáo tránh dùng trong thai kỳ.
Mẹ bầu tuyệt đối không tự chọn thuốc đặt theo kinh nghiệm truyền miệng hoặc đơn thuốc cũ – mọi chỉ định cần dựa trên loại viêm âm đạo cụ thể và tuổi thai hiện tại, do bác sĩ sản khoa trực tiếp thăm khám quyết định.
Cách phòng ngừa viêm âm đạo tái phát trong suốt thai kỳ
Một số thói quen giúp mẹ bầu giảm nguy cơ tái phát viêm âm đạo trong thai kỳ:
Ảnh minh hoạ: Cách phòng ngừa viêm âm đạo tái phát trong suốt thai kỳ
- Mặc đồ lót cotton, thoáng khí, thay đồ lót thường xuyên khi ra nhiều khí hư.
- Vệ sinh vùng kín bằng nước sạch hoặc dung dịch vệ sinh dịu nhẹ, đúng hướng dẫn, tránh thụt rửa sâu vào âm đạo.
- Kiểm soát tốt đường huyết nếu có đái tháo đường thai kỳ, vì đường huyết cao là yếu tố thuận lợi cho nấm phát triển.
- Hạn chế ăn nhiều đồ ngọt, tinh bột tinh chế trong giai đoạn đang điều trị viêm do nấm.
- Đi khám thai định kỳ đầy đủ để được tầm soát và phát hiện sớm nếu có viêm âm đạo, kể cả khi chưa có triệu chứng rõ ràng.
Xem thêm: Viêm nhiễm phụ khoa: Dấu hiệu, nguyên nhân & cách chữa
Nên khám phụ khoa thai kỳ ngay, không tự điều trị tại nhà
Ảnh minh hoạ: Nên khám phụ khoa thai kỳ ngay, không tự điều trị tại nhà
Viêm âm đạo khi mang thai là tình trạng có thể điều trị an toàn và hiệu quả nếu được thăm khám đúng cách, nhưng lại tiềm ẩn rủi ro cho thai kỳ nếu mẹ bầu tự ý dùng thuốc hoặc trì hoãn không đi khám. Mẹ bầu nên chủ động đặt lịch khám phụ khoa thai kỳ tại Phòng khám Đa khoa 52 Nguyễn Trãi ngay khi có dấu hiệu bất thường, để được xét nghiệm xác định đúng nguyên nhân và có chỉ định thuốc phù hợp với từng giai đoạn thai kỳ.
- 📍 Địa chỉ: 52 Nguyễn Trãi, Thanh Xuân, Hà Nội
- ☎️ Hotline hỗ trợ trực tuyến 24/7: 0888.069.990
- 💬 Zalo: https://zalo.me/0888069990
- 📩 Messenger: m.me/phongkhamnguyentrai.vn
- 🌐 Website chính thức: https://phongkhamnguyentrai.vn/
- 🕒 Thời gian hoạt động: 8h00 – 20h00 tất cả các ngày trong tuần, kể cả ngày lễ, Tết.
Nguồn tham khảo
- Hướng dẫn điều trị viêm âm đạo do tạp khuẩn cho phụ nữ mang thai của CDC Hoa Kỳ
- Hướng dẫn dùng thuốc trị nấm âm đạo an toàn khi mang thai của Mayo Clinic
